Kino kocha ten zamek. Tu kręcono najsłynniejsze polskie filmy

Zamek Pieskowa Skała znajduje się w Sułoszowej, na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego, około 27 kilometrów na północ od Krakowa. Warownia została wzniesiona w Dolinie Prądnika i należy do najlepiej zachowanych obiektów na Szlaku Orlich Gniazd, czyli systemie średniowiecznych zamków budowanych wzdłuż dawnej granicy Królestwa Polskiego. Bryła zamku wyrasta ponad dolinę na skalnym wzgórzu, dlatego już z drogi prowadzącej przez park widać jasne mury, bastiony, dziedziniec oraz charakterystyczne renesansowe krużganki.

Dzisiejszy wygląd obiektu to efekt wielowiekowych przebudów, a największy wpływ na jego charakter miało XVI stulecie, gdy dawną gotycką twierdzę zamieniono w reprezentacyjną rezydencję inspirowaną włoskim renesansem. Właśnie wtedy powstał arkadowy dziedziniec i loggia widokowa, które do dziś należą do najbardziej rozpoznawalnych części zamku. Dzięki temu budowla łączy cechy obronnej warowni i magnackiej siedziby, co od lat przyciąga ekipy filmowe oraz turystów odwiedzających Jurę Krakowsko-Częstochowską.

Charakterystycznym elementem okolicy jest też Maczuga Herkulesa, czyli wysoka wapienna skała stojąca tuż obok zamku. Formacja mierzy około 25 metrów wysokości i od dziesięcioleci pojawia się na fotografiach, pocztówkach oraz w filmowych ujęciach realizowanych w Dolinie Prądnika. W kadrze można tu uchwycić skałę, stawy, zalesione zbocza i renesansowy zamek, dlatego miejsce uchodzi za jeden z najbardziej atrakcyjnych planów zdjęciowych w Polsce.

W kraju nie zachowało się wiele zamków, które jednocześnie oferują reprezentacyjne dziedzińce, dobrze utrzymane krużganki, rozbudowane fortyfikacje i naturalne otoczenie pozbawione współczesnej zabudowy. W czasach PRL dodatkowym problemem były ograniczone możliwości realizowania zdjęć za granicą, przede wszystkim ze względu na wysokie koszty transportu oraz utrudniony dostęp do zachodnioeuropejskich obiektów.

Duże znaczenie miało również położenie zamku na terenie Jury Krakowsko-Częstochowskiej, w otoczeniu wapiennych skał, lasów i dolin Ojcowskiego Parku Narodowego. Dzięki temu kamery mogły uchwycić nie tylko samą architekturę, ale również naturalny krajobraz pozbawiony nowoczesnych elementów, które trzeba byłoby ukrywać albo usuwać w postprodukcji. Wysokie mury dobrze prezentowały się zarówno w szerokich ujęciach batalistycznych, jak i w bardziej kameralnych scenach rozmów czy dworskich intryg.

Istotną rolę odegrała także bliskość Krakowa, który od dekad pozostaje jednym z najważniejszych ośrodków polskiej kultury filmowej. Dla ekip zdjęciowych oznaczało to łatwiejszy transport sprzętu, dostęp do zaplecza technicznego oraz możliwość sprawnej organizacji pracy. Pieskowa Skała była przy tym miejscem wyjątkowo elastycznym wizualnie, ponieważ w zależności od sposobu kadrowania mogła przypominać średniowieczną twierdzę, magnacką rezydencję albo zamek znany z europejskich widowisk historycznych. Dzięki temu przez dziesięciolecia wracały tu kolejne produkcje, od klasycznych seriali telewizyjnych po wielkie ekranizacje polskiej literatury historycznej.

Pierwsze duże produkcje zaczęły pojawiać się w Pieskowej Skale już w latach 60. XX wieku. Na zamku realizowano zdjęcia między innymi do filmu "Zacne grzechy" (1963), serialu "Stawka większa niż życie" (1968) oraz popularnej "Podróży za jeden uśmiech" (1971). Już wtedy filmowcy dostrzegli, że wygląd twierdzy pozwala tworzyć sceny przypominające zachodnie kino historyczne i przygodowe.

Zamek najsilniej zapisał się jednak w produkcjach kostiumowych. Pojawił się w "Panu Wołodyjowskim" (1969) Jerzego Hoffmana, później także w "Potopie" (1974), serialowym i filmowym "Janosiku" (1974), "Pierścieniu i róży" (1986) oraz serialu "Crimen" (1988). Historyczna architektura dobrze oddawała klimat dawnej Rzeczypospolitej, dlatego obiekt często odgrywał rolę magnackiej rezydencji, siedziby możnych rodów albo twierdzy związanej z konfliktami politycznymi.

Pieskowa Skała regularnie wracała również w nowszych produkcjach. W filmie "Ogniem i mieczem" (1999) ponownie wykorzystano arkadowy dziedziniec i zamkowe wnętrza, a później obiekt pojawił się także w "Reichu" (2001) Władysława Pasikowskiego, komedii romantycznej "Nie kłam, kochanie" (2008) oraz telewizyjnej "Szkole żon" (2008) w reżyserii Jerzego Stuhra. Dzięki temu miejsce to stało się jedną z najbardziej rozpoznawalnych lokalizacji wykorzystywanych przez polską kinematografię.