1000 podziemnych jaskiń w jednym mieście. To największa sieć w Europie
Jeszcze kilkanaście lat temu szacowano, że może być ich około 400, ale pod ulicami Nottingham kryje się znacznie więcej, niż dotąd przypuszczaliśmy - liczba udokumentowanych jaskiń osiągnęła właśnie poziom tysiąca. Nigdzie w Europie nie ma większej sieci podziemnych przestrzeni wykutych przez człowieka.
Wieloletnie badania i systematyczne prace rozpoczęte pod koniec pierwszej dekady XXI wieku, wsparte odkryciami dokonywanymi przy okazji inwestycji budowlanych i robót drogowych, systematycznie odsłaniają skalę zjawiska. Co więcej, proces ten wciąż trwa i regularnie odkrywane są kolejne jaskinie, więc archeolodzy są przekonani, że obecny wynik nie jest ostateczny.
Tysiąc lat pod ziemią
Jak podkreśla archeolog miejski, Scott C. Lomax, wyjątkowość Nottingham nie polega wyłącznie na liczbie jaskiń, lecz na ich długotrwałym wykorzystaniu - w jego ocenie podziemna sieć odzwierciedla nawet tysiąc lat historii miasta, a każde odkrycie uzupełnia wiedzę o tym, jak mieszkańcy wykorzystywali podziemne przestrzenie i jak zmieniały się ich funkcje na przestrzeni wieków.
Najstarsze wzmianki o jaskiniach sięgają co najmniej IX wieku, już wtedy opisywano Nottingham jako "miejsce wielu jaskiń", a niewykluczone, że część z nich powstała wcześniej. Największy rozwój przypada na okres średniowiecza, choć ich użytkowanie trwało aż do XX wieku, w tym do czasów II wojny światowej.
Najnowsze odkrycia potwierdzają reputację Nottingham jako miasta o największej liczbie podziemnych jaskiń
Podziemne życie miasta
Jaskinie w Nottingham nie były jedynie ciekawostką geologiczną. Przez wieki pełniły różnorodne funkcje, od magazynów i warsztatów, przez przestrzenie mieszkalne, aż po miejsca pochówku. W czasie nalotów służyły jako schrony przeciwlotnicze, a w innych okresach wykorzystywano je także w działalności przemysłowej, m.in. jako garbarnie.
Większość z nich została wykuta w miękkim piaskowcu, który stanowi naturalne podłoże miasta i ułatwiał drążenie podziemnych przestrzeni. Wśród najnowszych odkryć znajdują się m.in. XVIII-wieczna kopalnia piasku, XIX-wieczna piwnica piwna oraz komory o znacznych rozmiarach, dostępne przez pionowe szyby.
Warto też dodać, że w ostatnich latach liczba nowych znalezisk znacząco wzrosła i rocznie dokumentuje się dziesiątki kolejnych obiektów (tylko w minionym roku przybyło ich około 80!). I jak podkreślają eksperci, ma to znaczenie nie tylko znaczenie historyczne (wiele z nich uznano już za element dziedzictwa kulturowego, a część została udostępniona turystom), ale i praktyczne, bo wiedza o ich lokalizacji jest kluczowa przy planowaniu nowych inwestycji i ochronie istniejącej zabudowy.
To nie koniec procesu. Badania wciąż trwają i oczekuje się, że kolejne jaskinie zostaną odkryte. Wciąż mamy wiele do odkrycia i zrozumienia
