Egipska misja archeologiczna działająca pod nadzorem Najwyższej Rady Starożytności dokonała ważnego odkrycia, które dostarcza nowych informacji na temat wierzeń związanych z życiem pozagrobowym, sposobów grzebania zmarłych oraz kontaktów handlowych Egiptu z innymi regionami basenu Morza Śródziemnego w okresie późnym oraz epoce grecko-rzymskiej.
Rozbudowany kompleks z komorami grobowymi
Chodzi o rozbudowany kompleks grobowy pełen pochówków, przedmiotów rytualnych oraz importowanych dóbr. Wielu zmarłych ułożono w tzw. pozycji ozyriańskiej, związanej z kultem boga Ozyrysa i wierzeniami dotyczącymi odrodzenia po śmierci. Stan zachowania szczątków jest zróżnicowany, jednak same pochówki dostarczyły wielu cennych informacji.
Archeolodzy natrafili także na wyjątkowe praktyki pogrzebowe. Jeden ze zmarłych został pochowany z ceramicznymi talerzami umieszczonymi pod obiema rękami oraz dodatkowym naczyniem między udami. Część tych przedmiotów zawierała ślady materiałów wykorzystywanych podczas ceremonii pogrzebowych. Badacze próbują ustalić, jakie znaczenie miał ten nietypowy rytuał i czy był związany z konkretnymi wierzeniami lub statusem społecznym pochowanej osoby.
560 figurek uszebti miało pomagać zmarłym w zaświatach
Jednym z najbardziej spektakularnych odkryć była komora zawierająca dwa zestawy niewielkich posążków składanych do grobów jako symbolicznych pomocników zmarłego w życiu pozagrobowym, tzw. figurek uszebti.
Archeolodzy naliczyli aż 560 figurek wykonanych z fajansu. Przedstawiają one tradycyjną postać związaną z Ozyrysem, a część z nich zawiera inskrypcje inspirowane tekstami z Księgi Umarłych, czyli zbioru zaklęć mających chronić duszę podczas podróży przez zaświaty.
W grobowcu znaleziono również liczne amulety wykonane z kamieni półszlachetnych. Wśród nich znajdowały się m.in. amulety palców, symbole Oka Horusa, węzły Izydy (Tyet) oraz figurki egipskich bóstw. Według starożytnych Egipcjan takie przedmioty miały zapewniać ochronę, siłę i możliwość odrodzenia po śmierci.
Zobacz również:
Dowody handlu z odległymi regionami
Dużą część znalezisk stanowiły naczynia ceramiczne, w tym talerze, dzbany, pojemniki magazynowe oraz dwie lampy oliwne. W jednym z nich zachowały się pozostałości substancji związanej prawdopodobnie z mumifikacją lub rytuałami pogrzebowymi. Naukowcy planują przeprowadzenie analiz laboratoryjnych, które pozwolą ustalić jej dokładne pochodzenie.
Odkrycie potwierdziło również, że mieszkańcy delty Nilu uczestniczyli w szerokiej sieci wymiany handlowej. Archeolodzy znaleźli importowaną ceramikę pochodzącą z greckiej wyspy Rodos. Szczególnie interesującym znaleziskiem jest zaś fragment uchwytu naczynia z odciskiem imienia producenta.
Przypomnijmy, że stanowisko Tell Athar Quesna zostało odkryte w 1991 roku i obejmuje struktury pogrzebowe pochodzące z różnych okresów historii Egiptu. Dzięki wielowarstwowej historii miejsce to stało się jednym z najważniejszych punktów badań nad zmianami w tradycjach pogrzebowych i religijnych mieszkańców delty Nilu.
