60 tys. lat temu pokryli skorupy znakami. Odkrycie z Afryki zbadano

Afryka to kontynent o ogromnej skali i niezwykłej różnorodności - zarówno przyrodniczej, jak i kulturowej. Ziemia wciąż skrywa tu ślady zarówno wymarłych dawno stworzeń, jak i działalności wczesnych ludzi. Przyjmuje się, że to właśnie w Afryce kształtowały się najwcześniejsze dzieje naszego gatunku - datowane na ok. 300 tys. lat kości, które uznano za najstarsze znane szczątki Homo sapiens, odkryto na stanowisku Dżabal Ighud w Maroku. Nic dziwnego, że kontynent ten od lat przyciąga badaczy. Teraz doszło tam do kolejnego odkrycia.

Archeolodzy pracujący na kilku stanowiskach w Południowej Afryce znaleźli setki nietypowych fragmentów jaj strusich. Skorupki pokryte są znakami, które ok. 60 tys. lat temu wyryli na nich przedstawiciele Homo sapiens. Według nowych ustaleń badaczy z włoskiego Uniwersytetu Bolońskiego, którzy przeprowadzili analizę rycin, nie są to przypadkowe wzory, a przemyślany system.

Nowe badania na temat pokrytych znakami skorupek strusich jaj opublikowano na łamach czasopisma naukowego "PLOS One". Opisano w nich analizę 112 wybranych fragmentów skorup z kilku stanowisk archeologicznych: schronisk skalnych Diepkloof i Klipdrift oraz jaskini Apollo 11. Te badania po raz pierwszy wykazały, że ryciny sprzed 60 tys. lat "nie były przypadkowe ani improwizowane, lecz opierały się na powtarzających się i zaskakująco uporządkowanych regułach geometrycznych". Ponad 80 proc. kompozycji cechuje regularność przestrzenna, m.in. linie równoległe, kąty bliskie 90°, powtarzalne siatki, kratki czy wzory rombów, co ma stanowić "najstarsze znane geometrie ludzkości".

- Znaki te ujawniają zaskakująco uporządkowany, geometryczny sposób myślenia - twierdzi Silvia Ferrara, profesor na Wydziale Filologii Klasycznej i Italianistyki Uniwersytetu Bolońskiego, która koordynowała badania. - Mówimy tu o ludziach, którzy nie tylko rysowali linie, ale organizowali je zgodnie z powtarzającymi się zasadami - równoległościami, siatkami, obrotami i systematycznymi powtórzeniami: zalążek komunikacji wizualnej.

Skorupy strusich jaj prawdopodobnie służyły jako pojemniki na wodę - a ich przemyślane zdobienie sugeruje rozwiniętą zdolność abstrakcyjnego myślenia i organizacji form wizualnych.

- Nasza analiza pokazuje, że Homo sapiens już 60 000 lat temu posiadał niezwykłą zdolność organizowania przestrzeni wizualnej zgodnie z abstrakcyjnymi zasadami - zauważa Valentina Decembrini, doktorantka na Wydziale Filologii Klasycznej i Italianistyki Uniwersytetu Bolońskiego, pierwsza autorka badania. - Przekształcanie prostych form w złożone systemy zgodnie z określonymi zasadami jest głęboko ludzką cechą, która charakteryzowała naszą historię na przestrzeni tysiącleci, od tworzenia dekoracji, przez rozwój systemów symbolicznych, aż po pismo.