"Szaman" stał się "szamanką". Zaskakujące odkrycie archeologów z Wielkiej Brytanii
Szczątki "szamana" pochodzą z grobu z okolic wsi Upton Lovell, nieopodal sławnego Stonehenge. Pochówek datowany jest na okres wczesnej epoki brązu. Został po raz pierwszy zbadany w 1803 roku przez angielskiego archeologa Williama Cunningtona. Na podstawie rozmiarów kości doszedł on do wniosku, że pochowanym jest "krępy mężczyzna". Tak też ta osoba była opisywana w badaniach naukowych oraz na wystawie w Wiltshire Museum w mieście Devizes. Niemniej nowe badania DNA wskazują, że nie był to "szaman" a "szamanka".
Badania te przeprowadzili naukowcy z Laboratorium Ancient Genomics przy Instytucie Francisa Cricka w Londynie. Naukowcy wyizolowali DNA z czaszki, zęba i kości palca stopy. Każda z próbek wykazała obecność chromosomów XX, co potwierdziło, że osoba ta była kobietą. Powtórne badania wykluczyły możliwość, że w grobie spoczywała więcej niż jedna osoba. Odkrycie to uzupełnia coraz dłuższą listę starożytnych pochówków, w których zmarłych błędnie zidentyfikowano z powodu dawnych założeń dotyczących płci.
Zmiana obrazu archeologii
Nowe badanie zmienia także wiele innych informacji na temat osoby z grobowca Upton Lovell. Zmarła po ukończeniu 45 lat i miała około 164 centymetrów wzrostu, co czyniło ją wyższą od wielu kobiet tamtych czasów. Artretyzm dotknął jej prawy nadgarstek, ale nie lewy. Naukowcy twierdzą, że ten obraz choroby wskazuje na wieloletnią, powtarzalną pracę przy użyciu narzędzi do obróbki metalu.
Potwierdza to wcześniejsze teorie, że oprócz możliwego "szamanizmu" ta osoba zajmowała się obróbką metali. Już od początku XXI wieku w grobowcu odzyskano więcej szczątków ludzkich i znaleziono ślady złota na kilku kamiennych narzędziach, pochowanych wraz ze szkieletem. Ponadto jeszcze przy pierwszych wykopaliskach 200 lat wcześniej w grobie znaleziono np. kamień próbny do sprawdzania czystości metalu.
Wyniki nowych badań mają zostać przedstawione na nowej wystawie "We Go Way Back" w Instytucie Francisa Cricka w Londynie. Wkrótce ukaże się też pełna publikacja naukowa opisująca te badania genetyczne.




![Czy znasz sekrety kamieni szlachetnych? 10 pytań, które cię zaskoczą [QUIZ]](https://i.iplsc.com/000HOQ6N0PKPVCYX-C401.webp)





