Dwumetrowa Atena. Niezwykłe odkrycie archeologów w Turcji
Archeolodzy dokonali niezwykłego odkrycia w starożytnym mieście Laodycea na terenie dzisiejszej Turcji. W ruinach Zachodniego Teatru natrafiono na prawie kompletną, niemal dwumetrową statuę jednej z najważniejszych bogiń mitologii greckiej - Ateny. O znalezisku poinformował turecki minister kultury Nuri Ersoy, podkreślając jego wyjątkową wartość artystyczną i historyczną.
Laodycea była jednym z najzamożniejszych miast okresu rzymskiego, znanym z handlu i produkcji tekstyliów. Jej znaczenie było na tyle duże, że pojawia się nawet w przekazach biblijnych. Monumentalny teatr, w którym dokonano odkrycia, stanowił centrum życia kulturalnego i religijnego miasta. To właśnie tam, wśród zawalonych fragmentów sceny, archeolodzy odnaleźli duży posąg leżący twarzą w dół.
Atena bez głowy, ale w zaskakująco dobrym stanie
Choć statua jest pozbawiona głowy, jej korpus zachował się wyjątkowo dobrze. Marmurowa rzeźba przedstawia Atenę w zbroi i długim płaszczu, a całość mocno przypomina współczesne, bardzo realistyczne rzeźbienie. Po podniesieniu posągu archeolodzy zidentyfikowali boginię dzięki charakterystycznym elementom - egidzie na piersi z wizerunkiem Meduzy oraz zachowanym fragmentom draperii.
Badacze zwracają uwagę, że figura została wykonana z niezwykłą precyzją. Wszystko wskazuje na pracę jednego artysty, a nie warsztatu, co w starożytności było rzadkością w przypadku tak dużych realizacji. Rzeźba stoi na okrągłej podstawie, a jej szata (peplos) układa się w naturalne dynamiczne fałdy. Styl dzieła datowany jest na okres panowania Augusta, czyli lata 27 p.n.e. - 14 n.e.
Teatr pełen mitologicznych historii
Ciekawostką jest sposób przedstawienia detali, i tak płaszcz bogini został przypięty przy szyi, a jego układ sugeruje lokalne wariacje stylistyczne w rzymskiej prowincji. Badacze zauważają również ślady zużycia na przedstawieniu Meduzy, co może świadczyć o tym, że figura była dotykana przez mieszkańców lub odwiedzających teatr.
Zachodni Teatr w Laodicei był imponującą budowlą. Każde z trzech pięter otaczało 16 kolumn, między którymi ustawiano posągi bogów i bohaterów. Wcześniejsze wykopaliska ujawniły m.in. sceny związane z Odyseją Homera, w tym postacie Scylli czy Polifema. Atena, jako opiekunka Odyseusza, idealnie wpisuje się więc w ten mitologiczny krajobraz.
Odkrycie jest częścią projektu "Dziedzictwo dla przyszłości", którego celem jest ochrona i dokumentowanie dziedzictwa starożytnej Anatolii. Jak podkreślają badacze, znalezisko pokazuje nie tylko kunszt artystów sprzed dwóch tysięcy lat, ale również znaczenie Laodycei jako centrum kultury i rzemiosła.
