Starożytny szlak handlowy z Sardynii sięgał nawet do Polski
W nowym badaniu, otwiera się w nowym oknie profesor Sereny Sabatini z Uniwersytetu w Göteborgu prześledzono losy metalu pochodzącego z Sardynii z drugiej połowy drugiego tysiąclecia p.n.e. Wyniki wskazują na handel miedzią i ołowiem z Sardynii do odległych regionów w całej Europie i basenie Morza Śródziemnego.
Naukowcy zidentyfikowali miedź pochodzącą z Sardynii w przedmiotach z epoki brązu z terenów współczesnych Wielkiej Brytanii, Skandynawii, a nawet Polski. Inne dowody łączą metal z Sardynii z obszarami wschodniej i zachodniej części basenu Morza Śródziemnego, np. Lewantu.
Ścieżki handlu ulegały zmianom na przestrzeni czasu. Społeczności sardyńskie początkowo utrzymywały powiązania ze wschodnią częścią basenu Morza Śródziemnego, a po około 1200 r. p.n.e. nawiązały silniejsze kontakty z Półwyspem Iberyjskim i Europą.
Rozwój handlu w epoce brązu
Pierwsze zidentyfikowane ślady handlu z Sardynii pochodzą z XIV i XIII wieku p.n.e. w postaci ceramiki nuragijskiej z kilku stanowisk archeologicznych na Sycylii, Krecie i Cyprze. Kolejne znaleziska wskazują, że szlak ten rozciągał się jeszcze dalej na wschód. Misy nuragijskie odkryto w Mozii w zachodniej części Sycylii oraz w pobliżu starożytnego Ugaritu na wybrzeżu Lewantu.
Około XII-X wieku p.n.e. związki między Sardynią a zachodnią częścią Morza Śródziemnego stały się bardziej widoczne. Na Półwyspie Iberyjskim pojawiła się ceramika sardyńska. Na początku pierwszego tysiąclecia p.n.e. społeczności sardyńskie nawiązały również nowe kontakty z powstającymi osadami w środkowych Włoszech.
W badaniu poruszono istotną kwestię dotyczącą tego handlu. Naukowcy muszą jeszcze ustalić, czy społeczności zagraniczne były zainteresowane głównie sardyńskim metalem, czy też metal ten był transportowany wraz z innymi towarami.
Jak jedna wyspa połączyła starożytny świat
Dowody wskazują również na ograniczony przepływ ludności. Ceramika nuragijska, figurki z brązu, miniaturowe łódki i inne przedmioty znalezione za granicą sugerują, że niektórzy Sardyńczycy podróżowali poza granice wyspy. Jednocześnie dostępne badania genetyczne wskazują na ograniczone mieszanie się Sardyńczyków z innymi populacjami śródziemnomorskimi. Sugeruje to, że handel i podróże nie doprowadziły do przemieszczania się ludności na dużą skalę.
Ludzie i przedmioty przemieszczali się w ramach zmieniających się sieci, podczas gdy metale z Sardynii trafiały na szersze i trwalsze szlaki handlowe. Odkrycia te umieszczają nuragiczną Sardynię w ramach rozległego systemu epoki brązu, rozciągającego się od Morza Śródziemnego po Skandynawię. Rola wyspy była ściśle powiązana z utrzymującym się popytem na miedź, ołów i cynę w całej Europie i regionie Morza Śródziemnego.
