Metal z kosmosu. Jak starożytni wykorzystywali żelazo z meteorytów
Żelazo z meteorytów było cenione w całym starożytnym świecie epoki brązu od Egiptu, po Chiny, kończąc na Mezoameryce. Dziwić więc może, że do tej pory nie istniał żaden twardy dowód, że używały go cywilizacje greckie. Aż do dziś.
Eleni Mantzourani i Matthieu Gounelle, astrofizyk i chemik z Francuskiego Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu, wykorzystali fluorescencję rentgenowską do zbadania przedmiotów żelaznych pochodzących z 33 greckich stanowisk archeologicznych, z których wszystkie datuje się na okres od 3 do 4 tys. lat temu. Łącznie przebadali 91 żelaznych broni i elementów biżuterii. Wśród 13 z nich odkryli duże ślady niklu, co sugeruje, że żelazo, z jakiego zostały zrobione, nie pochodziło z Ziemi.
Żelazo w meteorytach zazwyczaj zawiera dużo niklu, czasami nawet do 50 procent całej materii. Wszystkie fragmenty żelaza z tą charakterystyką znajdowały się w pierścieniach lub fragmentach pierścieni, a wiele z nich przymocowanych było do dużego, płaskiego kawałka grawerowanego metalu, co sugeruje, że były to pierścienie z pieczęcią. Spośród tych 13 pierścieni naukowcy uważają, że 10 zostało prawdopodobnie wykonanych z żelaza meteorytowego, natomiast pozostałe trzy wymagają dalszych badań.
Starożytny rarytas tylko dla najbogatszych
Biorąc pod uwagę rzadkość występowania meteorytów na Krecie i w Grecji, naukowcy sugerują, że ten cenny metal sprowadzano z Egiptu, co stanowi dowód na istnienie starożytnych kontaktów handlowych między tymi regionami. Pierścienie z żelazem meteorytowym wydobyto z ruin grobowców lokalnych elit i świątyń w południowej Grecji oraz na Krecie. Sam metal był często pokryty warstwą złota i srebra. Sugeruje to, że w Grecji epoki brązu żelazo meteorytowe było zarezerwowane tylko dla najwyżej postawionych osób w lokalnej społeczności jak władcy, przywódcy duchowi czy ówcześni arystokraci.
W regionie tym nie znaleziono pierścieni z żelaza meteorytowego pochodzących z okresu po XII wieku p.n.e. Według autorów badań wskazuje to, że ta moda zanikła w czasie upadku późnej epoki brązu. Upadek ten położył kres cywilizacji mykeńskiej w południowej Grecji, podczas gdy cywilizacja minojska na Krecie upadła już wcześniej, prawdopodobnie w wyniku erupcji wulkanicznej.
