Naukowcy opracowali system LED do badania warstw archeologicznych
Niedrogi system obrazowania LEDMSI wykorzystuje 16 długości fal promieniowania elektromagnetycznego - od bliskiego ultrafioletu, poprzez światło widzialne, aż do bliskiej podczerwieni. Różne materiały reagują na każdą długość fali w odmienny sposób. W rezultacie osady o niemal identycznych kolorach w świetle białym mogą wykazywać wyraźne różnice w obrazach multispektralnych.
Zespół przetestował pierwszy prototyp LEDMSI w Sorte Muld na Bornholmie, stanowisku archeologicznym z epoki żelaza, z ponad metrową warstwą ciemnych osadów. Miejsce to było najlepszym możliwym testem dla technologii, gdyż posiada wiele cienkich, nierównych warstw o podobnym kolorze.
Naukowcy sfotografowali ten sam profil gleby we wszystkich 16 długościach fali LEDMSI, a następnie wykorzystali metody statystyczne do połączenia danych spektralnych i zwiększenia kontrastu między różnymi osadami. Przetworzone obrazy od razu ujawniły granice i zmiany, które były trudne do zauważenia gołym okiem, a których to pominięcie mogłoby doprowadzić do nieodpowiednich wniosków badawczych.
Wyraźniejszy obraz tych granic mógłby pomóc archeologom w rejestrowaniu warstw i wyborze lepszych miejsc do pobierania próbek. Próbki te mogłyby później zostać poddane datowaniu lub innym badaniom naukowym.
Nowe narzędzie dla przyszłych archeologów?
Podczas testów w Sorte Muld nowy system pomógł także w odnajdywaniu małych fragmentów kości, które fluoryzowały w świetle ultrafioletowym. Naukowcy wykryli tę fluorescencję bez filtrów optycznych, co sugeruje, że LEDMSI może uprościć sprzęt terenowy i przyspieszyć poszukiwania materiału wartego pobrania. Koszt to kolejna zaleta. Naukowcy twierdzą, że ich prototyp jest około 20 razy tańszy niż systemy hiperspektralne używane do podobnych zadań.
Na podstawie doświadczeń z testów na Bornholmie duńscy archeolodzy stworzyli drugą wersję systemu. Jego testy odbyły się na stanowisku cmentarzyska z późnej epoki wikińskiej w pobliżu miasta Fredbjerg w północnej Jutlandii. W niektórych grobach ciała przetrwały głównie jako słabe ślady w glebie. Obrazy multispektralne z LEDMSI pomogły naukowcom zdecydować, gdzie pobrać próbki do dalszych badań.
Nowszy system działa również szybciej. Pierwszy prototyp potrzebował do pięciu minut na uchwycenie pełnego zestawu obrazów. Druga wersja wykonuje to zadanie w około 30 sekund. Naukowcy chcą dodać nowe funkcje m.in. połączenie z telefonami i urządzeniami przenośnymi do przetwarzania obrazów od razu w terenie, czy wykorzystanie uczenia maszynowego do sortowania tego, co pojawia się w profilu wykopaliskowym.
