Potężny wojownik Kaukazu. Nowe odkrycie w kurhanach Azerbejdżanu
Archeolodzy z Instytutu Archeologii i Antropologii Narodowej Akademii Nauk Azerbejdżanu odkryli grobowiec w kurhanie nr 4, położonym na terenie Sariyokhush w obrębie Państwowego Rezerwatu Historyczno-Kulturowego Keszikczidagh w rejonie Aghstafa. Pochówek datowany jest na okres środkowej epoki brązu na Kaukazie Południowym - na mniej więcej XVII-XVI wiek p.n.e. Pokryty kamieniami kurhan ma średnicę około 12 metrów i wznosi się na wysokość około 80 centymetrów ponad otaczający teren. Komora grobowa znajduje się na głębokości od 1 do 1,2 metra poniżej poziomu gruntu.
Odnalezione artefakty dostarczają informacji na temat struktury społecznej i wojskowej społeczności epoki brązu w tym regionie. Sposób ich rozmieszczenia w grobie wskazuje na społeczeństwo, w którym broń oraz symbole władzy odgrywały istotną rolę.
Co odkryto w starożytnym kurhanie?
Wśród znalezisk najbardziej wyróżnia się rzadka kamienna głowica maczugi, kilka rodzajów grotów strzał oraz sztylet z brązu. Według azerbejdżańskich archeologów przedmioty umieszczone wewnątrz wskazują na osobę o bardzo wysokim statusie społecznym i wojskowym. Szczególnie że mają kilka cech, wskazujących na pracę wykonaną wręcz na zamówienie, podkreślających znaczenie pochowanej osoby.
Chociażby głowica maczugi została wykonana z diorytu. Przedmiot ten waży od około 400 do 500 gramów i posiada otwór przewiercony przez środek z obu stron, w którym prawdopodobnie umieszczano drewniany lub wykonany z kości trzonek. W społeczeństwie epoki brązu głowice maczug pełniły funkcje wykraczające poza praktyczne zastosowanie. Miały one również wymiar symboliczny, będąc atrybutami dowódców wojskowych, wodzów plemiennych oraz przedstawicieli elit militarnych. Głowica maczugi odznacza się gładkim, wyważonym i symetrycznym kształtem. Jej staranne wykonanie świadczy ponadto o wysokim poziomie umiejętności kamieniarskich na terenie Południowego Kaukazu w epoce brązu.
Wśród grotów strzał odnaleziono dwie sztuki wykonane z czarnego obsydianu, co świadczy o wykorzystaniu lokalnych złóż tego surowca oraz o powiązaniach między społecznościami poprzez jego wymianę i przemieszczanie. Dziewięć innych grotów wykonano z krzemienia. Ich ciemna, dębowo-czerwona barwa, staranne wykonanie oraz precyzyjnie ukształtowane formy stanowią kolejne dowody na wysoki status osoby pochowanej w kurhanie. Ogromne znaczenie dla archeologów ma odkrycie sztyletu. Tego typu broń wiąże się bezpośrednio z wojownikami i dowódcami wojskowymi w kulturach epoki brązu.
Dalsze badania i próbki rozesłane na cały świat
Pracownicy rezerwatu prowadzą obecnie wstępne prace konserwatorskie i laboratoryjne nad odzyskanymi materiałami, w tym nad obiektami ceramicznymi. Po sporządzeniu odpowiedniej dokumentacji znaleziska zostaną włączone do zbiorów rezerwatu.
Naukowcy planują również dokładniejsze datowanie znalezisk metodą radiowęglową. Próbki zostaną przesłane do Centrum Muzealnego Uniwersytetu Tokijskiego w Japonii, organizacji TİKA w Turcji oraz laboratoriów Woods przy Uniwersytecie w Miami w Stanach Zjednoczonych.
