Odyseusz był prawdziwy? Archeolodzy odkryli jego sanktuarium na Itace
W miejscu znanym jako "Szkoła Homera" na Itace archeolodzy odkryli przekonujące dowody na istnienie kultu, który trwał ponad tysiąc lat - poświęconego samemu mitologicznemu Odyseuszowi.
Archeolodzy na tropie mitu. Odkryli sanktuarium poświęcone Odyseuszowi
W Agios Athanasios w północnej części wyspy Itaka, zespół kierowany przez profesora Giannosa G. Lolosa odkrył ślady kultu bohatera poświęconego Odyseuszowi. Zespół prowadzi badania w tym rejonie od 2018 roku, opierając się na wynikach wcześniejszych, trwających dziesiątki lat wykopalisk.
Na początku czerwca 2025 roku greckie ministerstwo kultury ogłosiło odkrycie archeologicznych śladów historycznego obiektu. Jednak dopiero teraz badacze wskazali, że miejsce to można z dużą dozą pewności powiązać z Odysseionem - sanktuarium poświęconym Odyseuszowi, o którym mowa w dekrecie z II wieku p.n.e. wydanym w Magnezji w Azji Mniejszej. Dekret ten wspomina również o Odysseii, zawodach sportowych i kulturalnych organizowanych ku jego czci.
Odyseusz znany jest z eposu Homera z VIII wieku p.n.e. - "Odysei". Był przebiegłym królem Itaki, uczestnikiem wojny trojańskiej, w której wsławił się pomysłem z koniem trojańskim. Po wojnie Odyseusz przez dziesięć lat wędrował po morzach, przeżywając katastrofy statków, potwory i pokusy, aż wrócił do Itaki i swojej żony Penelopy oraz syna Telemacha.
Starożytne relikty
Ukształtowanie terenu w miejscu wykopalisk jest imponujące. To skalisty cypel, górujący nad pokrytym źródłami zboczem, podzielony na dwa główne tarasy połączone rzeźbionymi schodami. Na górnym tarasie znajdują się pozostałości helleńskiej wieży z III wieku p.n.e. Na dolnym tarasie stoi duża prostokątna budowla otoczona niszami, które prawdopodobnie służyły do składania darów.
Pod tymi warstwami architektonicznymi archeolodzy znaleźli napisy wykute głęboko w skale z XIV lub XIII wieku p.n.e. To epoka mykeńska, czas, który uczeni tradycyjnie kojarzą z wojną trojańską i światem opisanym przez Homera.
Odyseusz. Od mitu po prawdziwe wierzenia
Najważniejszym odkryciem było jednak 14 płytek z wytłoczonymi znakami oraz fragmenty z inskrypcjami, na których widoczne są wyraźne ślady imienia Odyseusza. Na jednym z fragmentów widnieje napis ΟΔΥCCEOC - forma dopełniacza tego imienia w starożytnej grece. Na innych widnieje napis ΟΔΥCCEI, co najprawdopodobniej oznacza dedykację "dla Odyseusza".
Prawie sto lat temu, również na Itace, znaleziono maskę z napisem ΕΥΧΗΝ ΟΔΥCCΕΙ, czyli "ślubowanie Odyseuszowi". Teraz te nowe inskrypcje potwierdzają, że ludzie wracali tam wielokrotnie, aby uczcić postać, która niegdyś, zgodnie z mitem, ich opuściła. Nawet jeśli ktoś taki jak Odyseusz z Odysei nigdy nie istniał, odkrycia te pokazują, że starożytni Grecy z Itaki zachowywali się tak, jakby faktycznie był ich królem.
