Ponad 3000 monet z epoki wikingów. To zmienia historię handlu
To jedno z tych odkryć, które trafiają się raz na całe pokolenie. W Norwegii znaleziono największy w historii kraju skarb srebrnych monet z epoki wikingów. Znalezisko, określane jako "historyczne", rzuca nowe światło na handel, politykę i narodziny norweskiej państwowości.
Wszystko zaczęło się 10 kwietnia, gdy dwóch pasjonatów poszukiwań, Vegard Sørlie i Rune Sætre, natrafiło na pierwsze 19 srebrnych monet. Nikt nie spodziewał się, że to dopiero początek. Na miejsce szybko przybyli jednak archeolodzy, a liczby zaczęły rosnąć w zawrotnym tempie - 70 monet, potem 500, a finalnie ponad 1000. Dziś skarb znany jako Mørstad Hoard liczy już 3150 artefaktów i wciąż jest badany.
Eksperci z Muzeum Historii Kultury w Oslo nie kryją emocji. Znalezisko określają jako absolutnie wyjątkowe - coś, co zdarza się raz w karierze. Archeolożka May-Tove Smiseth mówi wprost: "To jedno z najbardziej niezwykłych odkryć, jakie widziała norweska archeologia". Skarb odkryto w okolicach Rena w regionie Innlandet, a jego skala sprawia, że już teraz porównuje się go do najważniejszych znalezisk w historii badań nad wikingami.
Monetarny ślad "drugiej epoki wikingów"
Zbiór pochodzi z przełomu X i XI wieku, czyli okresu określanego jako "druga epoka wikingów", kiedy Skandynawia była jednym z kluczowych graczy w europejskiej sieci handlowej. W skarbie dominują monety angielskie i niemieckie, ale obecne są również duńskie i pierwsze norweskie emisje. Pojawiają się tam także monety bite za panowania takich władców jak Knut Wielkit, Ethelred II Bezradny czy Otto III.
Szczególnie interesujący jest moment historyczny, który odzwierciedla znalezisko. To czas, gdy Norwegia przechodziła od dominacji obcej waluty do stworzenia własnego systemu monetarnego. Kluczową rolę odegrał tu Harald Hardrada, który zapoczątkował tworzenie narodowej mennicy.
Zobacz również:
Skarb państwa, nie jednostki
Archeolodzy podkreślają, że nie jest to typowy "prywatny" skarb. Wszystko wskazuje na to, że mamy do czynienia z depozytem o charakterze państwowym lub administracyjnym, związanym z dynamicznie rozwijającą się gospodarką i handlem metalami.
Region, w którym dokonano odkrycia, był wówczas ważnym ośrodkiem produkcji żelaza i handlu, co tłumaczy ogromną skalę znaleziska. Teren został zabezpieczony, a dostęp do wykopalisk ograniczony. Archeolodzy nadal prowadzą badania, mając nadzieję na kolejne tego typu znaleziska.
