Badania prowadzone przez Israel Antiquities Authority oraz University of Haifa wskazują, że jaskinia została zapieczętowana jeszcze w epoce tzw. kultury aszelsko-jabrudyjskiej. Dzięki temu zachowały się w niej nienaruszone warstwy osadów oraz ślady aktywności człowieka - sytuacja niezwykle rzadka w archeologii tego okresu.
Rzadkie okno na dolny paleolit
Odkrycie dotyczy schyłkowej fazy dolnego paleolitu, czasu sprzed ekspansji neandertalczyków i ludzi współczesnych. W regionie Lewantu podobnych stanowisk jest niewiele, a większość z nich została częściowo zniszczona przez wcześniejsze badania lub procesy naturalne.
Nowa jaskinia stanowi pod tym względem wyjątek. Naukowcy podkreślają, że zachowane w niej układy warstw mogą pozwolić na rekonstrukcję codziennego życia ludzi w okresie, gdy zaczynały zachodzić istotne zmiany w ich zachowaniach i organizacji społecznej.
Narzędzia, ogień i początki współpracy
Pierwsze wyniki wykopalisk wskazują na obecność typowych dla tego okresu narzędzi kamiennych, w tym pięściaków, skrobaczy i ostrzy wykonanych z krzemienia przy użyciu zaawansowanych technik obróbki. Znaleziska te pozwalają śledzić rozwój technologii u wczesnych przedstawicieli rodzaju Homo.
Równocześnie dane z podobnych stanowisk sugerują, że właśnie w tym czasie ludzie zaczęli częściej i dłużej zamieszkiwać jaskinie, tworząc większe grupy społeczne. Coraz powszechniejsze było także wykorzystywanie ognia, co wiąże się z rozwojem współpracy i przekazywania wiedzy.
W jaskini odkryto również liczne szczątki zwierząt, w tym jeleni, gazeli i pradawnych koni. Analizy wskazują, że w pobliżu znajdowały się źródła wody, co czyniło ten obszar atrakcyjnym dla grup łowców-zbieraczy. Dostęp do wody i zwierzyny mógł sprzyjać wielokrotnemu zasiedlaniu tego miejsca przez długie tysiące lat, a jednocześnie pozostawieniu bogatego zapisu archeologicznego.
Zobacz również:
Środowisko sprzyjające osadnictwu
Badacze porównują rangę odkrycia do słynnego stanowiska Nahal Me'arot, wpisanego na listę najważniejszych miejsc dokumentujących ewolucję człowieka w regionie. Jednocześnie podkreślają, że stan zachowania nowej jaskini umożliwia znacznie bardziej szczegółowe analizy.
Zespół naukowców przygotowuje szeroko zakrojony program badawczy, który obejmie analizę zachowań ludzi, zmian środowiskowych oraz rozwoju technologii w środkowym plejstocenie. Celem jest uzupełnienie luk w wiedzy o okresie, który odegrał kluczową rolę w kształtowaniu późniejszych społeczeństw.
Prace wykopaliskowe będą kontynuowane w kolejnych latach. Po ich zakończeniu planowane jest udostępnienie stanowiska zwiedzającym, co może uczynić je jednym z najważniejszych punktów na archeologicznej mapie regionu.
