Tajemnicza kultura i nowe odkrycie na słynnym stanowisku archeologicznym
Stanowisko archeologiczne Casas del Turuñuelo znajduje się w gminie Guareña, prowincji Badajoz w Hiszpanii. Stanowi ono cenny ślad po Tartessos, bogatej i wysoce rozwiniętej społeczności Półwyspu Iberyjskiego, która zanikła w niewyjaśnionych dotąd okolicznościach. Teorie mówią o najazdach, katastrofach naturalnych i zapaści gospodarczej. Ludność ta pozostawiła po sobie unikalne skarby.
Pierwsze prace wykopaliskowe w Turuñuelo rozpoczęto w 2015 roku. Archeolodzy odkryli wówczas monumentalny budynek, który - po wielkiej uczcie i złożeniu ofiar - mieszkańcy celowo podpalili. Następnie zasypali go ziemią, tworząc ogromny kopiec. Dzięki temu cała struktura wraz z wyposażeniem zachowała się w dobrym stanie przez ok. 2500 lat.
Podczas trwających od wielu lat badań, archeolodzy dokonali wielu cennych odkryć na stanowisku Turuñuelo. W budynku złożono w ofierze dużo luksusowych przedmiotów, a także ok. 50 zwierząt, w tym wiele koni.
W czerwcu 2026 r. ogłoszono nowe odkrycie. Do wyjątkowych znalezisk z Turuñuelo dołączył dobrze zachowany fragmenty rydwanu, wykonany w większości z brązu. Bogato zdobiony obiekt prawdopodobnie był wykorzystywany podczas rytuałów.
Wielka ceremonia i jej ślady. Unikatowy rydwan wotywny
Wóz wotywny to symboliczny przedmiot o charakterze religijnym, składany w intencji błagalnej lub jako dar dziękczynny. Znaleziony w Casas del Turuñuelo model to obiekt unikatowy - badacze podkreślają, że nie ma żadnego bezpośredniego odpowiednika na Półwyspie Iberyjskim, ani pod względem konstrukcji, ani bogactwa dekoracji
- W Turuñuelo odnaleziono wyjątkowy brązowy rydwan wotywny, unikatowy na Półwyspie Iberyjskim - zaznacza urząd gminy Guareña. - Obiekt zachował dekorację przedstawiającą różne postacie mitologiczne. Podczas ósmej kampanii wykopaliskowej odkryto również setki fragmentów kości słoniowej.
Do naszych czasów przetrwała mniej więcej połowa wozu - w tym dwa koła i część głównej skrzyni. Mimo że obiekt jest niekompletny, jego stan pozwala dokładnie przyjrzeć się temu, jak został wykonany. Rydwan powstał z wielu elementów z brązu, łączonych z częściami żelaznymi, co świadczy o bardzo wysokim poziomie rzemiosła specjalistów sprzed 2,5 tys. lat.
Kunszt i bogactwo. Odkrycie z Turuñuelo robi wrażenie
Wóz znaleziono w części budynku o charakterze rytualnym, gdzie wcześniej odkryto m.in. niezwykły ołtarza.
Szczególnie imponująca jest dekoracja rydwanu. Znajdują się na nim przedstawienia postaci i stworzeń mitologicznych. Widoczny jest m.in. symbolizujący siłę wody i przyrody Achelous, bóg rzeki, a także gryfy i atlanty. Według badaczy, to bogactwo motywów pokazuje, że społeczność Tartessos była w kontakcie z kulturami śródziemnomorskimi.
Odkrycie potwierdza zatem istnienie wymiany luksusowych przedmiotów i idei między społecznościami Półwyspu Iberyjskiego a światem grecko-etruskim w V wieku p.n.e.
Kolejny krok do lepszego poznania tajemnic Tartessos
Badacze podkreślają, że identyfikacja unikatowego rydwanu jest kolejnym krokiem do lepszego poznania społeczności Tartessos. Sam wóz będzie jeszcze szczegółowo analizowany, aby ustalić jego dokładną funkcję i znaczenie.
Odkrycie to część kolejnej serii badań archeologicznych prowadzonych w Casas del Turuñuelo. Ósma kampania wykopaliskowa objęła nowe obszary dużego kopca, odsłaniając kolejne pomieszczenia i elementy architektury. Oprócz części wozu wotywnego znaleziono również inne cenne przedmioty, jak brązowe naczynia, fragmenty kości słoniowej, czy paleniska.
