Około stu wraków okrętów z I wojny światowej leżących na dnie Cieśniny Dardanelskiej w Turcji jest systematycznie niszczonych przez słoną wodę. Naukowcy uruchomili projekt Deep Heritage, który ma przedłużyć ich żywot, dzięki metodzie ochrony katodowej z wykorzystaniem tzw. anod ofiarnych. Wraki znajdują się w rejonie półwyspu Gallipoli i pochodzą z kampanii dardanelskiej z lat 1915-1916.
W czasie tej kampanii, wojska alianckie, a mianowicie głównie brytyjskie, francuskie, australijskie i nowozelandzkie, próbowały przejąć kontrolę nad cieśniną łączącą Morze Egejskie z Morzem Marmara. Ostatecznie zwyciężyło Imperium Osmańskie, a na dnie spoczęły pancerniki, niszczyciele, okręty podwodne i trałowce, na których zginęły setki ludzi. Od 2021 roku obszar ten działa jako Gallipoli Historic Underwater Park, czyli pierwszy podwodny park poświęcony I wojnie światowej.
Ratują cenne wraki z I wojny światowej w Cieśninie Dardanelskiej
Metoda ochrony polega na montażu anod ofiarnych. Są to prętów z cynku, miedzi i aluminium połączone z kadłubem miedzianymi przewodami. W ten sposób powstaje słaby prąd elektryczny, który sprawia, że woda morska najpierw koroduje anody, a nie historyczny metal wraku. Technika ta jest znana od dawna i jest stosowana na działających jednostkach, platformach wiertniczych czy rurociągach, ale na taką skalę przy wrakach z I wojny światowej zastosowano ją po raz pierwszy, i to bez fizycznej ingerencji w samą konstrukcję.
Projekt rozpoczął się od brytyjskiego niszczyciela HMS Louis, leżącego na głębokości około 15 metrów, wokół którego zamontowano sześć anod. Kolejnym obiektem ma być trałowiec Lundy, a w planach jest ochrona łącznie 17 wraków, w tym m.in. HMS Majestic. Nie wszystkie jednostki da się uratować. Niestety, parowiec SS Milo może być już zbyt zniszczony na użycie takiego rozwiązania.
Miejsca te dają silne poczucie łączności z przeszłością
Yusuf Kartal, szef projektów na tym terenie, podkreśla, że wraki niosą historie żołnierzy, którzy tu zginęli, a celem jest przekazanie tego dziedzictwa przyszłym pokoleniom. Alexander Dawson zauważa, że jakość wraków z Gallipoli jest wyjątkowo dobra jak na okres I wojny światowej, zwłaszcza tych leżących głębiej, w zimnej i ciemnej wodzie. Nurkowie i badacze zwracają uwagę, że miejsca te dają silne poczucie łączności z przeszłością.
Jak tłumaczą naukowcy, anody trzeba wymieniać co około pięć lat, a eksperci liczą, że dzięki nim wraki przetrwają jeszcze dziesięciolecia. Projekt koncentruje się na jednostkach mających realną szansę na przetrwanie i ma charakter nieinwazyjny. Celem jest nie tylko ochrona metalu, ale też zachowanie miejsc pamięci o ludziach poległych w jednym z najkrwawszych epizodów I wojny światowej.
***
Bądź na bieżąco i zostań jednym z 99 tys. obserwujących nasz fanpage - polub GeekWeek na Facebooku i komentuj tam nasze artykuły!












