W skrócie
- Odkryty rękopis z 1666 roku autorstwa dominikanina Ignacia Muñoza może zmienić historię teleskopów czterosoczewkowych, sugerując, że ich początki sięgają ok. 1630 roku.
- Dokument zatytułowany De Tellescopiis Stellarum zawiera szczegółowy opis budowy instrumentu oraz adnotację sugerującą, że jego twórcą był sam Galileusz.
- Mimo braku bezpośrednich dowodów na autorstwo astronoma, znalezisko jest istotnym materiałem historycznym dla zrozumienia wczesnych technik optycznych XVII wieku.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Nieznany rękopis z 1666 roku może zmienić to, co wiemy o teleskopach budowanych przez Galileusza. Hiszpański dominikanin opisał w nim instrument zaznaczając, że został wykonany przez słynnego astronoma. Jeśli zapis jest wiarygodny, eksperymenty z takim rozwiązaniem mogły rozpocząć się znacznie wcześniej, niż dotąd sądzono.
Rękopis opisuje teleskop Galileusza
Odkrycia dokonał dr José María Moreno Madrid z Wydziału Historii i Geografii Uniwersytetu w Limerick. Naukowiec analizował dokument dominikanina Ignacia Muñoza zatytułowany De Tellescopiis Stellarum. Rękopis zawiera szczegółowy opis teleskopu z czterema soczewkami. Przy instrumencie znalazła się adnotacja "fabricatum a Galilaeo", czyli "wykonany przez Galileusza".
Muñoz opisał teleskop naziemny z czterema soczewkami. W rękopisie znalazły się także rysunki jego budowy.

Galileusz mógł eksperymentować już około 1630 roku
Dotychczasowe źródła wskazywały, że pierwsze teleskopy czterosoczewkowe pojawiły się około 1643-1645 roku. Nowy dokument może przesunąć tę datę o kilkanaście lat wstecz. Jeśli instrument rzeczywiście wyszedł z warsztatu Galileusza, jego eksperymenty z takim rozwiązaniem trzeba byłoby datować najpóźniej na 1630 rok.
Jeśli, jak twierdzi tekst, analizowany teleskop został rzeczywiście wykonany przez Galileusza, najwcześniejsze znane eksperymenty z teleskopami czterosoczewkowymi trzeba byłoby przesunąć najpóźniej do 1630 roku i przypisać je jemu.
Instrument trafił do Muñoza za sprawą Antonia Sebastiána de Toledo, wicekróla Nowej Hiszpanii. Duchowny chciał przekonać króla Filipa IV do pomysłu dotyczącego usprawnienia żeglugi.
Nadal nie wiadomo, kto zbudował teleskop
Nie ma pewnego dowodu łączącego instrument z Galileuszem. Do dziś przetrwało osiem teleskopów z pierwszej połowy XVII wieku. Dwa instrumenty z muzeum we Florencji są mu przypisywane słynnemu astronomowi, ale i w ich przypadkach są wątpliwości.
Galileusz nie pozostawił technicznych analiz swoich teleskopów. Dlatego rękopis Muñoza może być ważnym wypełnieniem luki historii optyki. Nawet bez potwierdzenia autorstwa Galileusza dokument pokazuje, jak szczegółowo opisywano wtedy budowę teleskopów.
- Mam nadzieję, że wkrótce pojawią się nowe dowody dokumentalne lub materialne, które potwierdzą przypisanie tego teleskopu Galileuszowi i pozwolą lepiej go zrozumieć - skomentował dr Moreno.
Badania zostały opublikowane w Annals of Science, otwiera się w nowym oknie.
Źródło: Uniwersytet w Limerick














