Ruiny sprzed tysięcy lat w Iraku
W Kurd Qaburstan, starożytnym stanowisku archeologicznym w regionie Kurdystanu w Iraku, archeolodzy odkryli pierwszą znaczną kolekcję tabliczek administracyjnych z pismem klinowym znalezionych w regionie Erbilu, a także ślady zniszczeń na wielką skalę, masowe groby oraz fortyfikacje obejmujące całe miasto. Wszystkie te odkrycia stanowią jeden z najdokładniejszych dotychczas znalezionych zapisów archeologicznych dotyczących wojen oblężniczych i życia miejskiego w środkowej epoce brązu.
- Badania przeprowadzone w 2025 roku dostarczyły jednoznacznych dowodów archeologicznych łączących to stanowisko z oblężeniem Qabry, począwszy od pierwszej znaczącej grupy tabliczek klinowych znalezionych na równinie Erbil - mówi Tiffany Earley-Spadoni, profesor historii na Uniwersytecie Centralnej Florydy i kierowniczka projektu "Kurd Qaburstan". - Kilka tabliczek pochodzi z okresu zaledwie kilku dni, co pokrywa się z chronologią upadku miasta.
Naukowcy wydobyli 20 tabliczek z pismem klinowym oraz ponad 100 pieczęci urzędowych z warstw gruzów w Pałacu Wschodnim w Dolnym Mieście. Znaleziska są obecnie badane przez epigrafików Paula Delnero i Parkera Zane'a oraz historyczkę sztuki Marian Feldman.
Wśród tekstów znajdują się dokumenty administracyjne pałacu oraz list, który może nawiązywać do wysokiego rangą urzędnika związanego z Qabrą. Niektóre inskrypcje mogą również odnosić się do zniszczeń opisanych na Steli Zwycięstwa z Daduszy.
- Większość tabliczek ma charakter administracyjny i daje obraz życia pałacowego oraz gospodarki starożytnego miasta - dodaje historyczka.
Wojny oblężnicze w Mezopotamii
Zburzone konstrukcje, spalone warstwy i skupiska gruzu wskazują na skoordynowany i prawdopodobnie długotrwały atak.
- Te dwa nałożone na siebie zniszczenia pokrywają się z historyczną chronologią oblężenia Qabry i jej podboju przez Szamsziego Addu - tłumaczy Earley-Spadoni. - Duża liczba ceramicznych naczyń oraz szczątki ofiar, które zginęły przedwcześnie i zostały pochowane w warstwach zniszczeń, stanowią najdobitniejszy dotychczas odkryty w północnej Mezopotamii archeologiczny dowód na prowadzenie wojen oblężniczych w środkowej epoce brązu.
W warstwach gruzu pałacu naukowcy odkryli szczątki 17 osób, które nie zostały pochowane w sposób formalny i nie znaleziono przy nich żadnych przedmiotów grobowych. Niektóre ciała pozostawiono prawdopodobnie w miejscu śmierci.
Pałacowe tajemnice sprzed wieków
Naukowcy odkryli również zachowaną ulicę z zaprojektowanym systemem odwadniającym oraz pomieszczenia gospodarcze służące do przetwórstwa żywności i produkcji tekstyliów, co wskazuje na zaawansowaną infrastrukturę i aktywność gospodarczą.
Zespół przeprowadził również badania magnetometryczne na obszarze ponad 80 hektarów. Badaniami, polegającymi na pomiarze zmian pola magnetycznego Ziemi w celu wykrycia podziemnych konstrukcji, kierował Andrew Creekmore III. Ujawniły potężny mur z bastionami otaczający ten teren. Ufortyfikowania odpowiadają tym przedstawionym na Steli Zwycięstwa z Daduszy i potwierdzają identyfikację Kurd Qaburstan jako starożytnego miasta Qabra.
- Trwają badania laboratoryjne, w tym analizy izotopowe i analizy starożytnego DNA 17 osób. Praca ta pomoże naukowcom zrozumieć ich pochodzenie i wzajemne powiązania - podsumowuje badaczka.
