Rzadka terakotowa rzeźba z III wieku odkryta w pobliżu Muru Hadriana
Archeolodzy pracujący w rzymskim forcie Magna, położonym w pobliżu Muru Hadriana, natrafili na intrygujący artefakt sprzed niemal 1800 lat. To niewielka, wykonana z terakoty kobieca głowa z III wieku n.e., odnaleziona w wypełnisku rowu obronnego na północnym skraju fortu.
Odkrycia dokonały wolontariuszki Rinske de Kok i Hilda Gribbin w ramach społecznych wykopalisk realizowanych w pięcioletnim programie badawczym wspieranym przez The National Lottery Heritage Fund. Znalezisko mierzy zaledwie 78 mm wysokości i 67 mm szerokości. Wypalona z pomarańczowej gliny twarz przedstawia kobietę z przedziałkiem pośrodku i czterema splecionymi pasmami włosów po każdej stronie. Niestety, uszkodzenie poniżej nosa pozbawiło figurkę ust i brody.
Niewielki przedmiot, wielka zagadka
Rysy są wyraźnie niesymetryczne - oczy znajdują się na różnych wysokościach, uszy są niedopracowane, a powierzchnia nie została starannie wygładzona. Niska jakość wykonania sugeruje lokalną produkcję, być może w ramach nauki zawodu, a specjalista od rzymskich zabytków wprost sugeruje, że obiekt mógł powstać jako praca ucznia, a nie doświadczonego rzemieślnika.
Kult na krańcu imperium
Co ciekawe, to nie pierwsza terakotowa głowa odkryta w Magna. Z tego samego fortu pochodził bardziej dopracowany egzemplarz, przedstawiający głowę i popiersie kobiety, który w 1982 roku trafił do Society of Antiquaries of Newcastle upon Tyne, a dziś znajduje się w zbiorach Great North Museum: Hancock. Porównanie obu artefaktów wskazuje uderzające podobieństwo fryzury, proporcji i ogólnego kształtu twarzy. Tym samym, badacze podejrzewają, że nowo odkryta głowa może być lokalną kopią wcześniejszego, lepiej wykonanego wzoru.
W wielu prowincjach rzymskich terakotowe popiersia kobiet pełniły funkcję wotywną i składano je w świątyniach, domowych kapliczkach lub miejscach kultu. W Brytanii takie znaleziska należą do rzadkości, co czyni odkrycie w Magna szczególnie cennym. Powtarzający się na terenie przygranicznego fortu wizerunek kobiecej postaci może zaś świadczyć o lokalnym kulcie praktykowanym przez żołnierzy, ich rodziny lub kupców związanych z garnizonem.
Nowo odkryta głowa zostanie zaprezentowana w Roman Army Museum wraz z innymi znaleziskami z Magna: skórzanymi butami, srebrnym pierścieniem, kościanymi szpilami do włosów, szklanymi paciorkami oraz figurką Wenus.
