Sensacja archeologiczna w Anglii. Młotek sprzed pół miliona lat zmienia historię Europy
W południowej Anglii odkryto jedno z najstarszych narzędzi z kości słonia w historii Europy. Chociaż fragment kości o długości zaledwie 11 centymetrów znaleziono już w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, jego znaczenie naukowcy zrozumieli dopiero teraz. Najnowsze analizy wykazały, że ten niepozorny obiekt to młotek sprzed 480-500 tys. lat, używany przez prehistorycznych ludzi do ostrzenia i kształtowania narzędzi kamiennych.
Badania prowadzone przez University College London (UCL) oraz Muzeum Historii Naturalnej w Londynie wskazują, że narzędzie z Boxgrove w hrabstwie West Sussex jest najstarszym znanym w Europie przykładem obróbki kości słonia. To odkrycie rzuca nowe światło na pomysłowość i zdolności techniczne dawnych mieszkańców Brytanii, najprawdopodobniej przedstawicieli gatunku Homo heidelbergensis, czyli przodków neandertalczyków.
Kość, która stała się skarbem
Jak wykazały badania 3D i mikroskopowe analizy powierzchni, narzędzie zostało celowo uformowane i używane jako młotek służący do delikatnego uderzania w krawędzie narzędzi krzemiennych, aby przywracać im ostrość. Co ciekawe, narzędzie było wykorzystywane wielokrotnie, ale archeolodzy zauważyli, że jego historia została nagle przerwana - nie wiadomo, dlaczego zostało porzucone.
To niezwykłe znalezisko pokazuje zaradność naszych pradawnych krewnych. Ci ludzie nie tylko doskonale znali lokalne materiały, ale też rozumieli, jak tworzyć precyzyjnie obrobione narzędzia kamienne. Kość słonia była rzadkim, ale bardzo wartościowym surowcem
Zespół badaczy stwierdził, że narzędzie wykonano prawdopodobnie z kości słonia o prostych ciosach lub mamuta - gatunków występujących w plejstoceńskiej Europie. Wewnątrz kości zachowały się mikroskopijne odłamki krzemienia, co potwierdza, że młotek był rzeczywiście używany do ostrzenia narzędzi.
Świadectwo planowania i złożonego myślenia
Zdaniem dr Silvii Bello z Muzeum Historii Naturalnej, znalezisko z Boxgrove dowodzi, że ludzie żyjący pół miliona lat temu potrafili planować z wyprzedzeniem i rozumieli właściwości materiałów, z których korzystali.
To okno w przeszłość, pokazujące, że nasi przodkowie nie działali przypadkowo. Wiedzieli, że kość słonia jest elastyczna i doskonale nadaje się do precyzyjnej obróbki krzemienia. Gdy tylko mieli taką możliwość, sięgali po nią.
Boxgrove, czyli skarbnica prehistorii
Stanowisko w Boxgrove od lat uchodzi za jedno z najważniejszych miejsc badań nad życiem prehistorycznych społeczności Europy. To właśnie tam odnaleziono najstarsze ludzkie szczątki z terenu Wielkiej Brytanii, tysiące kości zwierząt z śladami rzeźniczej obróbki oraz liczne narzędzia kamienne.
Odkrycie młotka z kości słonia, starszego o 30 tys. lat od wszystkich znanych dotąd przykładów, otwiera kolejny rozdział w historii ludzkiej pomysłowości. Jak zauważył Parfitt, to znalezisko nie tylko dokumentuje rozwój techniki, ale i "pokazuje, że pierwsi mieszkańcy Europy byli mistrzami przystosowania - potrafili wykorzystać każdy dostępny materiał do granic możliwości".
Odkrycie z Boxgrove zostało opisane w prestiżowym czasopiśmie Science Advances. Badacze podkreślają, że każdy nowy artefakt z tego stanowiska przybliża nas do zrozumienia, jak wyglądało życie ludzi pół miliona lat temu - ich codzienność, techniki pracy i sposób myślenia. Jak ujęła to dr Bello:
To nie tylko narzędzie. To dowód, że u zarania dziejów ludzie byli już twórcami - potrafili planować, eksperymentować i przekształcać świat wokół siebie.
