Sensacyjne odkrycie w Pirenejach. Prehistoryczna "fabryka miedzi"
Wysoko w Pirenejach naukowcy natrafili na odkrycie, które zmienia sposób postrzegania prehistorycznych społeczności Europy. W jaskini położonej na wysokości około 2235 metrów znaleziono setki fragmentów zielonej skały, ślady ognisk i ludzkie szczątki. Wszystko wskazuje na to, że miejsce to mogło pełnić funkcję sezonowego obozu górniczego sprzed ponad 4000 lat.
Jaskinia odkryta w hiszpańskiej prowincji Girona, niedaleko granicy z Francją, zawierała niemal 200 fragmentów zielonego minerału, który naukowcy identyfikują jako malachit. To związek miedzi, który po obróbce termicznej można przekształcić w metal. Malachit nie występuje naturalnie w samej jaskini, co sugeruje, że był tam celowo przynoszony przez ludzi - wraz z nim odkryto liczne ślady ognisk oraz warstwy węgla drzewnego.
Górska "fabryka miedzi" sprzed tysięcy lat
Proces pozyskiwania miedzi z malachitu jest zaskakująco prosty, choć wymaga kontroli temperatury. Podczas ogrzewania minerał uwalnia dwutlenek węgla i zamienia się w tlenek miedzi, który następnie redukuje się przy użyciu węgla drzewnego, pozostawiając czysty metal. Obecność licznych palenisk sugeruje, że mieszkańcy jaskini regularnie prowadzili tego typu procesy.
Obozowisko używane przez tysiąclecia
Badacze ustalili, że jaskinia była wykorzystywana przez wyjątkowo długi okres - od około 5000 do 2400 roku p.n.e., czyli przez ponad 4000 lat. Najintensywniejsza aktywność przypadała na okres tzw. epoki miedzi - był to czas, gdy społeczności Europy zaczęły na szeroką skalę wykorzystywać rodzime złoża miedzi do produkcji narzędzi, ozdób i naczyń.
W jaskini znaleziono również ludzkie szczątki, w tym ząb dziecka i kość palca, co może sugerować, że miejsce miało także znaczenie rytualne lub funeralne. Oprócz tego odkryto ozdoby - zawieszkę z muszli oraz perforowany ząb niedźwiedzia brunatnego noszony jako amulet.
Według badaczy odkrycie pokazuje, że Pireneje nie były peryferyjnym obszarem dla dawnych społeczności, lecz ważnym elementem ich strategii mobilności i eksploatacji zasobów. Co istotne, wiedza o tym miejscu musiała być przekazywana z pokolenia na pokolenie, skoro działalność prowadzono tam przez tysiące lat.
Zespół planuje kontynuować wykopaliska oraz potwierdzić skład zielonego minerału. Jeśli identyfikacja malachitu zostanie jednoznacznie potwierdzona, jaskinia może okazać się jednym z najstarszych znanych wysokogórskich ośrodków przetwarzania miedzi w Europie.
