Skarb z Melsonby jest wyjątkowy. Badacze podali nowe szczegóły

Peter Heads wybrał się na poszukiwania z wykrywaczem metali na tereny rolnicze w rejonie Melsonby w hrabstwie North Yorkshite w Anglii w grudniu 2021 r. Odkrył wówczas niezwykły zbiór artefaktów.

Na miejscu rozpoczęto badania archeologiczne. Odkryte tam przedmioty uznano za jedno z największych znalezisk tego typu w Wielkiej Brytanii. Artefakty datowano na epokę żelaza - mają ok. 2000 lat.

Odkrycie, które zakwalifikowano jako skarb zgodnie z rozporządzeniem Treasure (Designation) Order z 2002 roku, zyskało nazwę Skarb z Melsonby. Miejsce poddano szczegółowym badaniom. Teraz naukowcy opublikowali nowy artykuł na łamach "Antiquity", które dotyczy analizy znaleziska.

Skarb odnaleziony w Melsonby datowano na ok. 35 r. p.n.e. - 40 r. n.e. Zbiór składa się z dwóch depozytów i liczy łącznie prawie 950 fragmentów z co najmniej 300 przedmiotów. Wśród nich znajdują się elementy z żelaza, srebra i miedzi. Są części pojazdów - wozów oraz rydwanów, w tym 28 obręczy kół, trzpienie oraz wsporniki w kształcie "U", broń i rytualne groty włóczni. Badacze zidentyfikowali też kocioł i miskę, przeznaczone prawdopodobnie do mieszania wina, a także ozdobną uprząż końską. Styl zdobień wskazuje na Celtów i możliwy symboliczny opór wobec ekspansji Rzymu. To także pierwsze możliwe dowody użycia czterokołowych wozów w Brytanii w tym okresie.

Jak podali badacze z Uniwersytetu w Durham w oświadczeniu, interesujące jest także to, że znaczna część przedmiotów została spalona lub zniszczona w inny sposób. W najnowszym artykule z "Antiquity" badacze wskazują, że najbardziej prawdopodobne wyjaśnienia tego procederu to rytuały związane z elitarnymi ceremoniami lub pogrzebami; manifestacja potęgi i bogactwa lokalnej władzy, czy symboliczne niszczenie pojazdów i wyposażenia w związku z ważnymi wydarzeniami politycznymi lub społecznymi.

Badacze w nowym artykule podkreślają, że znalezisko z Melsonby nie było pochówkiem, ponieważ nie odnaleziono żadnych szczątków ludzkich. W wypowiedzi dla Live Science Tom Moore, archeolog z Uniwersytetu w Durham zaznaczył jednak, że duża liczba cennych artefaktów wskazuje na związek z elitarnym rytuałem pogrzebowym Brygantów - potężnego celtyckiego plemienia z epoki żelaza. Społeczność ta kontrolowała pobliskie, królewskie Stanwick, ufortyfikowany ośrodek typu oppidum.

Badania wykazały, że artefakty były spalone w bardzo wysokich temperaturach, co sugeruje rytuały związane z kremacją. Nie znaleziono jednak szczątków ludzkich, więc ciało mogło spoczywać gdzie indziej. Pojawiły się sugestie, że skarby mogły być wykorzystane podczas pogrzebu któregoś z przodków Kartimanduy - królowej plemienia Brygantów z lat ok. 43-69 n.e. Istnieją przesłanki, by sądzić, że władza wśród Brygantów była dziedziczona w linii żeńskiej, dlatego część jej przodkiń mogła również zajmować wysoką pozycję w społeczności. Dokładny powód częściowego zniszczenia i ukrycia skarbów oraz postacie związana z tym procederem mogą jednak nigdy nie zostać poznane.

- Istnieje kilka możliwości takiego wydarzenia - powiedział Live Science Moore. - Ale pogrzeb ważnego przywódcy wydaje się jedną z najbardziej prawdopodobnych.