Skarby starsze od egipskich piramid. Malta otwiera nowy park archeologiczny
Jeszcze przed końcem tego roku oferta turystyczna Malty wzbogaci się o wyjątkową atrakcję. W południowej części wyspy zostanie udostępniona nowoczesna strefa interpretacyjna w parku archeologicznym Xrobb l-Għaġin, która rzuci nowe światło na początki cywilizacji europejskiej. Odwiedzający będą mogli zobaczyć unikatowe skarby archeologiczne ukryte pod ziemią przez tysiące lat - niektóre starsze od egipskich piramid. To efekt wieloletnich, skomplikowanych prac ratunkowych, które pozwoliły ocalić bezcenne megality przed nieuchronnym zniszczeniem przez morskie fale i postępującą erozję klifów.
Spis treści:
- Archeolodzy uratowali ruiny prehistorycznej świątyni na Malcie
- Park archeologiczny Xrobb l-Għaġin wystawi skarby ukryte przez tysiące lat
- Budowle starsze od egipskich piramid. Jedna z kolebek cywilizacji śródziemnomorskiej
Archeolodzy uratowali ruiny prehistorycznej świątyni na Malcie
Na południowo-wschodnim krańcu Malty mieści się park przyrodniczy Xrobb l-Għaġin. Na początku XX w. odkryto tam ruiny świątyni megalitycznej z pozostałościami sprzed ponad 6000 lat, a ich badania wznowiono po przeszło stu latach. Okazało się, że pozostałe tam skarby są zagrożone. Kompleks położony jest na zboczu klifu ulegającego erozji. Od lat trwają prace zabezpieczające, które przyniosły już na tyle zadowalające rezultaty, że strefa zostanie wkrótce (przed końcem 2026 roku) otwarta dla odwiedzających. To jednak nie wszystko.
Operacja ratowania prehistorycznych zabytków była ogromnym wyzwaniem logistycznym i fizycznym dla ekspertów z Heritage Malta. Przez ostatnie 4 lata archeolodzy pracowali w skrajnie trudnych warunkach, zabezpieczając artefakty na krawędzi osuwającego się brzegu, często korzystając z uprzęży i ciężkiego sprzętu.
Dzięki tej determinacji udało się zabezpieczyć i przenieść w bezpieczne miejsce, wgłąb wyspy, monumentalne elementy dawnych konstrukcji. To m.in. bloki skalne ważące niemal tonę oraz oryginalne płyty i megality (w tym płyty chodnikowe), które niegdyś stanowiły wejście do prehistorycznego obiektu.
Park archeologiczny Xrobb l-Għaġin wystawi skarby ukryte przez tysiące lat
Nowa ekspozycja zaprezentuje nie tylko znane wcześniej elementy tajemniczej świątyni, ale także znaleziska, które przez tysiące lat były ukryte pod ziemią i zapomniane. Odwiedzający będą mogli zobaczyć m.in. niedawno odnaleziony kamienny młot, który świadczy o kunsztownym warsztacie prehistorycznych rzemieślników.
Ponadto dzięki zastosowaniu zaawansowanych technik badawczych, takich jak datowanie luminescencyjne, naukowcy odkryli, że budowla powstawała w czterech odrębnych fazach, co czyni to miejsce jeszcze bardziej intrygującym z naukowego punktu widzenia.
Na zwiedzających czekać będzie nowa ścieżka edukacyjna, przygotowana we współpracy z Nature Trust. Poprowadzi ona turystów przez całą historię tego stanowiska archeologicznego. Zaprezentowana zostanie historia współczesnych prac, począwszy od odkrywcy tego miejsca, Temistoklesa Zammita, który zidentyfikował obiekt w 1913 roku. Kolejny etap to ponowna lokalizacja ruin przy pomocy analizy zdjęć lotniczych w 2015 r. Historię wieńczy finałowa faza wykopalisk z ostatnich czterech lat.
Budowle starsze od egipskich piramid. Jedna z kolebek cywilizacji śródziemnomorskiej
"Nowa strefa w parku Xrobb l-Għaġin stanie się ważnym punktem na mapie prehistorycznego dziedzictwa nie tylko Malty, ale i całej Europy. Dzięki ocaleniu megalitów przed erozją ta fascynująca część kultury zostanie otwarta dla każdego, kto pragnie poznać początki cywilizacji na archipelagu i w całym regionie śródziemnomorskim" - czytamy w materiałach prasowych biura MTA Warsaw.
Czekający na swoje otwarcie dla zwiedzających, nowy park archeologiczny będzie ważnym uzupełnieniem dla najsłynniejszych zabytków Malty wpisanych na Listę światowego dziedzictwa UNESCO, takich jak megalityczne świątynie Ġgantija i Ħaġar Qim czy podziemne Hypogeum Ħal-Saflieni.
Warto podkreślić, że budowle te są starsze od egipskich piramid. Są to namacalne dowody na to, że zarówno półwysep Xrobb l-Għaġin na Malcie, jak i cały archipelag Wysp Maltańskich stanowią kolebkę jednych z najstarszych wolnostojących konstrukcji kamiennych na świecie.
