Tłumy w grobowcu. Przesilenie zimowe daje tam wyjątkowy pokaz

Przesilenie zimowe dla wielu ludzi oznacza po prostu najkrótszy dzień i najdłuższą noc w roku, po którym nastąpi powolne wydłużanie się dnia aż do letniego przesilenia. To także początek astronomicznej zimy na półkuli północnej. Z samym tym zjawiskiem astronomicznym nie wiążą się już powszechnie żadne wierzenia ani tradycje. Ale pośrednio już tak. Gwiazda betlejemska, pierwsza gwiazdka i Boże Narodzenie w kalendarzu kościoła katolickiego nie są obchodzone w tym okresie przez przypadek. Chrześcijaństwo podłączyło się pod dawne zwyczaje pogan, wprowadzając do nich własną treść. Mimo ponad tysiąca lat chrystianizacji Europy poganie istnieją nadal i starają się kultywować dawne tradycje tak, jak robili to ich przodkowie tysiące lat temu.

Z obserwacji trendów w social mediach zdaje się płynąć wniosek, że rośnie świadomość pogańskich korzeni Bożego Narodzenia. Wcześniej w dniu przesilenia zimowego świętowano już Saturnalia w Rzymie, Szczodre Gody u Słowian i Jule u Germanów. Było to uniwersalne dla Europejczyków świętowanie zwycięstwa dnia nad nocą i początku odrodzenia się życia. Dziś neopoganie odtwarzają dawne święta, ale nawet dla ludzi kompletnie niezwiązanych z taką duchowością fakt przeminięcia najkrótszego dnia w roku może być ciekawym przeżyciem - zwłaszcza gdy można naocznie obserwować towarzyszące mu zjawisko na niebie.

Takim wyjątkowym miejscem jest Newgrange (irl. Sí an Bhrú) w Irlandii, uznawany za największy na świecie grobowiec korytarzowy oraz największą budowlę megalityczną w Europie. Wzniesiono go w epoce neolitu, ok. 3100 lat p.n.e. Miejsce jest odwiedzane do dziś. Tuż przed świtem w dniu 21 grudnia 2025 zjechały tam tysiące ludzi, aby świętować - każdy na swój sposób - albo po prostu oglądać wyjątkowe widowisko.

Przybycie tłumów do Newgrange nie było po prostu spontanicznym zrywem druidów i wiedźm ani też zorganizowanym świętem neopogan. Wydarzenie objęła patronatem państwowa instytucja Heritage Ireland pod egidą rządowej agencji ochrony i konserwacji zabytków Office of Public Works. Wschód Słońca w tym wyjątkowym dniu był filmowany i transmitowany na żywo. Na nagraniu możemy zobaczyć, jak znad prehistorycznego megalitu wyłania się Słońce oraz jak oświetla korytarze grobowca.

Dlaczego akurat to miejsce? Wiele wskazuje na to, że ta budowla - podobnie jak wiele innych prehistorycznych konstrukcji - powstała w sposób przemyślany, z uwzględnieniem zjawisk astronomicznych.

"Newgrange jest najbardziej znane z 3 wielkich grobowców przejściowych w kompleksie Brú na Bóinne. Pasaż i komnata są skierowane na południowy schód, w stronę wschodzącego Słońca w przesilenie zimowe przez kilka dni w okolicy 21 grudnia. Niewielki otwór przypominający okno nad wejściem, znanym jako roof box, umożliwia światłu Słońca, wschodzącego w środku zimy, przeniknięcie do komnaty i jej spektakularne oświetlenie. To wydarzenie może trwać do 17 minut w zależności od warunków pogodowych" - wyjaśnia Heritage Ireland.

Jak wynika z wypowiedzi uczestników, z którymi rozmawiał "The Irish Times", wielu jest zdumionych tym spektaklem po zobaczeniu go po raz pierwszy. Dla innych to już tradycja. "Chodzi tu o puszczenie 2025, ale też o przywrócenie tego, co nasze. Kluczem do życia jest natura i Słońce. Będę bębnić, gdy Słońce będzie wschodzić, to tworzy specjalną częstotliwość i wibrację" - powiedział jeden z uczestników.