Badacze wykorzystali modelowanie matematyczne do odtworzenia przebiegu epidemii. Uzyskane wyniki nie potwierdziły wcześniejszej hipotezy, zgodnie z którą ospa miała zostać zawleczona na północ Australii przez rybaków z regionu Makasar na indonezyjskiej wyspie Sulawesi. Według autorów scenariusz ten jest mało prawdopodobny, ponieważ ognisko epidemii musiałoby rozprzestrzenić się przez tysiące kilometrów niemal niezamieszkanych terenów, zanim dotarłoby na południowy wschód kontynentu.
To wina Brytyjczyków
Zamiast tego model wskazuje, że pierwsze zakażenia pojawiły się w rejonie Port Jackson, gdzie osiedliła się brytyjska flota po opuszczeniu Botany Bay. Zdaniem autorów najbardziej prawdopodobnym źródłem wirusa były fiolki zawierające zasuszone strupy osób chorych na ospę, wykorzystywane w XVIII wieku przez brytyjskich lekarzy do wykonywania inokulacji - metody uodparniania stosowanej przed wynalezieniem nowoczesnej szczepionki przeciw ospie.
Mogła zabić nawet 220 tys. osób
Naukowcy zwracają uwagę, że materiał zakaźny mógł zostać uzupełniony podczas postoju statków w Kapsztadzie lub Rio de Janeiro, co wyjaśniałoby, w jaki sposób wirus przetrwał wielomiesięczną podróż z Europy do Australii. Według autorów epidemia miała katastrofalne konsekwencje dla rdzennych społeczności. Szacują oni, że mogła doprowadzić do śmierci około 220 tys. osób, znacząco przyczyniając się do załamania populacji i tradycyjnej kultury Aborygenów.
Badanie podważa również wcześniejsze szacunki dotyczące liczby rdzennych mieszkańców Australii przed przybyciem Brytyjczyków. Autorzy zapowiadają publikację kolejnej pracy, z której wynika, że kontynent mogło zamieszkiwać około 3 mln osób, a jego potencjalna liczba ludności mogła sięgać nawet 5 mln. To wielokrotnie więcej niż około 300 tys. mieszkańców przyjmowane w części wcześniejszych opracowań.
Do nowych ustaleń pozytywnie odnieśli się niezależni historycy. Ich zdaniem interdyscyplinarne podejście, łączące modelowanie komputerowe z analizą danych archeologicznych i historycznych, przekonująco podważa hipotezę o północnym pochodzeniu epidemii oraz dostarcza nowych informacji na temat skali populacji rdzennych mieszkańców Australii przed rozpoczęciem brytyjskiej kolonizacji.
