Tylko 13 takich artefaktów odkryto w Chinach. Ten jest wyjątkowy
Na terenie słynnego stanowiska Sanxingdui w Chinach znaleziono artefakt wykonany z meteorytu. W kraju znaleziono dotychczas tylko 13 takich przedmiotów. Badacze twierdzą, że obiekt z Sanxingdui to najwcześniejszy artefakt z żelaza meteorytowego z epoki brązu i największe tego typu odkrycie w tym kraju. Znalezisko rzuca nowe światło na zaawansowane praktyki metalurgiczne z tamtego okresu.
Ogrom artefaktów z brązu i jeden wyjątkowy obiekt z meteorytu
Sanxingdui (Kopiec Trzech Gwiazd) w prowincji Syczuan w Chinach to stanowisko datowane na 2800-600 p.n.e. Uznaje się je za jedno z największych odkryć archeologicznych XX wieku. Ten potężny ośrodek miejski kultury Sanxingdui wyróżniał się zaawansowaną urbanistyką z pałacami, warsztatami i dołami ofiarnymi. Wśród odkrytych w na terenie stanowiska obiektów znalazły się m.in. charakterystyczne maski czy figury z brązu.
Szczególną uwagę przyciąga artefakt K7QW-TIE-1 - narzędzie lub broń o długości ok. 20 cm i szerokości 5-8 cm, złożony z trzech fragmentów. Szczegółowe analizy wykazały, że został wykonany w epoce brązu, przed rozpowszechnieniem się w Chinach wytopu żelaza. Skład obiektu i brak śladów intensywnej obróbki potwierdzają jego pozaziemskie, meteorytowe pochodzenie.
Tajemnicza kultura południowych Chin i jej wyjątkowe wyroby
Dr Haichao Li wraz z zespołem badaczy w artykule naukowym opublikowanym w czasopiśmie Archaeological Research in Asia przedstawia analizę tego wyjątkowego artefaktu związanego z mało poznaną kulturą Sanxingdui. W Chinach znanych jest tylko 13 artefaktów z żelaza meteorytowego, głównie z północy, choć kilka znaleziono też na południu. Najstarszym "kosmicznym" wyrobem z Chin jest nóż z Narensu w Xinjiang (~3000 p.n.e.). K7QW-TIE-1 to natomiast najwcześniejszy okaz z epoki brązu.
Artefakt z Xinjiang i obiekt K7QW-TIE-1 są przy tym jedynymi "jednorodnymi" wyrobami z meteorytu - pozostałe odkryte przedmioty posiadały wyłącznie "meteorytowe dodatki", wyjaśniają badacze. Tu nasuwa się kolejny interesujący wniosek - wszystkie znane wyroby z żelaza meteorytowego to narzędzia lub broń postrzegane jako przedmioty użytkowe przypisane osobom o wysokim statusie społecznym. Natomiast artefakt z Sanxingdui skojarzono raczej ze znaczeniem sakralnym.
- W przypadku badanego tu konkretnego okazu twierdzimy, że jego znaczenie rytualne prawdopodobnie przeważało nad wartością użytkową. Tę interpretację potwierdza jego odkrycie w regionie ofiarnym Sanxingdui, gdzie zdecydowana większość powiązanych z nim znalezisk jest generalnie interpretowana jako przedmioty używane w kontekstach ceremonialnych - wyjaśnia dr Zishu Yang, współautor badania.
Z jakiego meteorytu wykonano przedmiot z Sanxingdui?
Odkrycie wypełnia ważną lukę w wiedzy o obróbce metali w tym regionie i rzuca nowe światło na zaawansowane technologie metalurgiczne kultury Sanxingdui. Dokładny rodzaj meteorytu, z którego wytworzono największy żelazny artefakt meteorytowy z epoki brązu w Chinach, pozostaje na ten moment nierozstrzygnięty. Zaplanowano już jednak kolejne badania. Pozwolą one m.in. na bardziej szczegółową analizę, która może pomóc ustalić rodzaj meteorytu, z którego wytworzono artefakt z Sanxingdui.
- Oprócz doprecyzowania metalurgicznej identyfikacji meteorytu, nasze przyszłe prace będą się koncentrować na ponownym osadzeniu tego artefaktu w kontekście archeologicznym. W miarę postępów wykopalisk i badań w wykopie nr 7 w Sanxingdui spodziewamy się uzyskać pełniejszy obraz tego obiektu z żelaza meteorytowego oraz jego znaczenia w szerszym kontekście stanowiska - powiedział dr Yang.
