Japońskie mapy wojskowe ujawniają przebieg Wielkiej Drogi Mongolskiej
Najnowsze badanie ujawniło po raz pierwszy szczegółową dokumentację Wielkiej Drogi Mongolskiej - jednego z kluczowych, lecz słabo dotąd poznanych szlaków karawanowego handlu w Azji Środkowej. Jego przebieg i elementy infrastruktury udało się zrekonstruować na podstawie historycznych map wojskowych zwanych gaihōzu, opracowanych przez Japońską Armię Cesarską w latach 1873-1945.
Mapy gaihōzu zostały stworzone przez japońskich kartografów wojskowych w okresie ekspansji Japonii w Azji i były bardzo szczegółowe. Opierały się na chińskich zapisach cesarskich z 1890 roku oraz wcześniejszych rosyjskich badaniach z 1883 roku, ale możliwe, że Japończycy także wykonywali własne szkice terenowe.
Po II wojnie światowej polecono badaczom zniszczenie tych map, lecz część z nich ocalała dzięki potajemnemu przeniesieniu ich do kolekcji uniwersyteckich.
Odtworzono dawny szlak handlowy Azji
Badanie analizowało fragment drogi rozciągający się na około 1215 km przez południową Mongolię. Potwierdzono 50 węzłów, czyli miejsc na trasie obejmujących źródła wody, osady, klasztory i charakterystyczne punkty orientacyjne. Rozmieszczone były zazwyczaj co około 24 kilometry, co odpowiadało typowemu dziennemu dystansowi karawan z wielbłądami.
- Pasterze potwierdzili ustne przekazy o miejscach, które służyły jako przystanki na historycznym szlaku karawanowym - powiedział dr Chris McCarthy, autor badania. - W Khalkhiin Ulaan Davaa mieszkańcy wskazali zagłębienia w ziemi, które przypisywali wielowiekowemu ruchowi karawan wielbłądów. Podczas naszych badań terenowych miejscowi pomogli potwierdzić historyczne nazwy miejsc, które zgadzały się z nazwami zapisanymi na mapach gaihōzu sprzed stu lat.
Szlak, który łączył Wschód z Zachodem
Analiza wskazała kilka wniosków dotyczących roli handlu w tamtych czasach. Przede wszystkim Wielka Droga Mongolska mogła być ważnym elementem historycznego Szlaku Herbacianego, z herbatą transportowaną na zachód i wełną, skórami i bydłem w kierunku wschodnim.
Ciężkim karawanom podróż zajmowała nawet 120 dni, a ekspresowym karawanom przewożącym towary po wysokiej cenie w ramach gwarantowanego czasu podróży - 90 dni. Kupcy liczyli na nawet potrójne zyski i według badaczy to była główna motywacja do podjęcia tak długiej i niebezpiecznej podróży.
- Trasa biegła dalej do Kucheng w Dzungarii w północnym Xinjiang, gdzie łączyła się z trasami prowadzącymi na południe do Kaszgaru i dalej do Azji Środkowej, Persji i ostatecznie do Europy - dodał autor.
Wielka Droga była, jak się okazuje, ważną alternatywą dla klasycznych korytarzy Jedwabnego Szlaku, zwłaszcza w północnym regionie Azji Środkowej.
Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie Journal of Historical Geography.
