Zaginione zapiski uczonego odnalezione. Karta Palimpsestu Archimedesa
Palimpsest Archimedesa, kolekcja zapisków greckiego geniusza oraz innych starożytnych tekstów, od lat wzbudza zainteresowanie naukowców. Teraz badacz z Francji odkrył jedną z zaginionych kart z zapiskami uczonego. Częściowo odkodowano zapiski, planowane są też próby odczytania ukrytych fragmentów z całego manuskryptu.
Badacz odkrył zapiski greckiego uczonego. Część Palimpsetu Archimedesa
Archimedes to jeden z najwybitniejszych starożytnych matematyków, fizyków i inżynierów. Grecki uczony pozostawił po sobie wiele osiągnięć naukowych i wynalazków, w tym prawo Archimedesa, przenośnik śrubowy i zegar wodny, a także machiny wojenne wykorzystywane podczas obrony Syrakuz przed legionami rzymskimi dowodzonymi przez Marka Klaudiusza Marcellusa w czasie II wojny punickiej.
Ważnym świadectwem jego dokonań jest Palimpsest Archimedesa, manuskrypt z X wieku, w którym znajdują się unikalne zapiski greckiego uczonego. Niestety część tekstu wymazano w średniowieczu, a w czasie wielokrotnej zmiany właścicieli trzy karty cennych zapisków zaginęły. Dzięki innowacyjnym metodom odkodowano część treści, a karta numer 123 została teraz odnaleziona w Muzeum Sztuk Pięknych w Blois we Francji przez Victora Gysembergha, badacza z francuskiego Narodowego Centrum Badań Naukowych (CNRS).
Zaginiona karta z Palimpsetu Archimedesa odnaleziona
Zapiski z Palimpsetu Archimedesa częściowo wymazano w średniowieczu, aby ponownie wykorzystać kosztowny pergamin. Była to niegdyś powszechna praktyka. Przechowywany kolejno w Jerozolimie i Konstantynopolu Palimpset został sfotografowany w 1906 roku przez Johana Ludviga Heiberga, zanim trafił do prywatnej kolekcji - obecnie przechowywany jest w Walters Art Museum w Baltimore.
Ważne ustalenia na temat księgi przyniosło zastosowanie współczesnego obrazowania wielospektralnego - to zaawansowana technika rejestracji obrazu, która poza światłem widzialnym przechwytuje promieniowanie w kilku-kilkunastu wybranych pasmach, m.in. podczerwieni czy ultrafiolecie. Tym sposobem odkryto ukryte teksty Archimedesa (część znanych zapisków i nowości, w tym dzieło "O metodzie" oraz nieznane fragmenty traktatu "Stomachion") oraz inne fragmenty literackie i filozoficzne ze starożytności.
Jednak zanim doszło do tych badań, w wyniku wielokrotnej zmiany właścicieli Palimpsetu, kilka kart zaginęło. Teraz odnaleziono jedną z nich. Porównanie karty numer 123 z fotografiami Heiberga z Królewskiej Biblioteki Duńskiej potwierdziło jej autentyczność.
Naukowe rozważania Archimedesa ukryte pod modlitwami
Jedna strona odkrytej teraz karty zawiera naniesione w późniejszych czasach modlitwy, które częściowo zakrywają diagramy geometryczne i fragment traktatu Archimedesa "O kuli i cylindrze". Druga strona zawiera iluminację z XX wieku przedstawiającą proroka Daniela, pod którą starożytny tekst pozostaje obecnie niemożliwy do odczytania.
Badacze planują ponownie użyć obrazowania multispektralnego i analiz fluorescencji rentgenowskiej, aby ujawnić ukryte zapiski.
Odkrycie to wzbudziło ponowne zainteresowanie pełną analizą Palimpsestu Archimedesa przy użyciu nowoczesnych technik, by odsłonić dotąd nieczytelne fragmenty i przeprowadzić nową interpretację cennych danych zawartych w księdze.
