Znaleźli naczynia sprzed tysięcy lat. Ujawniają sekrety diety starożytnych
Nowe badania archeologiczne sugerują, że dieta dawnych mieszkańców Europy była znacznie bardziej zróżnicowana, niż przez lata sądzili naukowcy. Analiza pozostałości organicznych zachowanych na fragmentach naczyń pokazuje, że łowcy-zbieracze łączyli w swoich potrawach liczne rośliny, ryby oraz inne produkty pochodzenia zwierzęcego.
Badanie, którego wyniki opublikowano w czasopiśmie PLOS One, objęło niemal 60 fragmentów naczyń ceramicznych znalezionych na 13 stanowiskach archeologicznych w północnej i wschodniej Europie. Pochodzą z okresu między VI a III tysiącleciem p.n.e. i zawierają ślady dawnych posiłków zachowane w formie tzw. skorup żywnościowych, czyli przypalonych osadów na wewnętrznych ściankach naczyń.
Nowe metody odsłaniają zapomniane składniki
Dotychczas badania takich pozostałości opierały się głównie na analizie tłuszczów, która pozwalała przede wszystkim wykrywać produkty mięsne. W nowym projekcie naukowcy zastosowali jednak szerszy zestaw metod - połączono analizy chemiczne z badaniami mikroskopowymi, co umożliwiło identyfikację także drobnych fragmentów tkanek roślinnych.
Dzięki temu w osadach znaleziono ślady wielu roślin, m.in. traw, liści, nasion i jagód, a także pozostałości ryb oraz innych organizmów wodnych. Wyniki wskazują, że rośliny stanowiły ważny element diety społeczności łowiecko-zbierackich, które aktywnie przetwarzały i łączyły różne składniki podczas przygotowywania posiłków.
Regionalne przepisy sprzed tysięcy lat
Skład dawnych potraw różnił się w zależności od regionu, co prawdopodobnie odzwierciedlało dostępność lokalnych zasobów oraz specyficzne tradycje kulinarne poszczególnych społeczności. W regionie Bałtyku badacze często znajdowali w osadach na ceramice jagody kaliny w połączeniu z dużą ilością pozostałości ryb słodkowodnych, co może wskazywać na świadome zestawianie określonych składników. Z kolei na stanowiskach archeologicznych w południowej Danii odkryto ślady bardziej zróżnicowanych produktów zwierzęcych.
Zobacz również:
Analiza pokazuje również, że różne typy naczyń były używane do przygotowywania odmiennych potraw, a poszczególne kultury posiadały własne, rozbudowane tradycje kulinarne. W wielu przypadkach archeolodzy zauważyli tendencję do łączenia konkretnych składników w charakterystyczne zestawy, na przykład jagody jako jedyny składnik roślinny dodawany do potraw z ryb.
Zdaniem badaczy odkrycia te pokazują, że aby naprawdę zrozumieć dietę dawnych społeczności, trzeba dokładniej analizować nawet drobne pozostałości jedzenia zachowane na naczyniach. To właśnie one pozwalają odtworzyć prehistoryczne przepisy, które przez tysiące lat pozostawały ukryte w warstwach przypalonego osadu.
