Znaleźli najstarsze kości do gry. Mają ponad 12 tys. lat

Archeolog Robert Madden z Colorado State University przeanalizował ponad 600 zestawów prehistorycznych kości z 45 stanowisk archeologicznych, pochodzących z okresu od 13 tys. do 450 lat temu. Wyniki badań opublikowane w czasopiśmie American Antiquity pokazują, że kości pojawiały się po obu stronach Gór Skalistych przez tysiące lat. Badacz podkreśla jednak, że nie chodziło tu o hazard w dzisiejszym znaczeniu, bo wówczas gry służyły integracji społecznej i wymianie dóbr, a uczestniczyły w nich głównie... kobiety.

W odróżnieniu od dzisiejszego hazardu, prehistoryczne gry losowe były narzędziem budowania więzi. Kości miały wtedy jedną oznaczoną stronę i jedną pustą - rzut takim obiektem dawał wynik losowy podobny do monety, a rzucanie wielu kości umożliwiało kompleksowe obliczenia prawdopodobieństwa. Madden zauważa, że kości często znajdowały się w przestrzeniach o dużym przepływie ludzi, co sugeruje, że służyły jako swoisty "lodołamacz" w kontaktach z osobami z odległych osad, przy wymianie towarów lub informacji.

Najstarsze znalezione kości pochodzą z kultury Folsom w Wyoming, Kolorado i Nowym Meksyku sprzed prawie 12 900 lat. Łowcy-zbieracze z Folsom podróżowali na setki kilometrów w poszukiwaniu wyjątkowych materiałów, jak krzemień i chalcedon. Gry losowe mogły ułatwiać handel i wymianę drogocennych kamieni, a jednocześnie pełnić funkcję społecznego wyrównania szans wśród uczestników.

Co ciekawe, w ponad 80 proc. przypadków grać miały kobiety i archeolog sugeruje, że to właśnie one mogły inicjować kontakty społeczne i zarządzać wymianą dóbr, wykorzystując gry jako narzędzie integracji.

Wyniki badań Maddena mocno przesuwają granicę pojawienia się kości w historii, bo te z USA są o 6 tys. lat starsze niż te z Mezopotamii, doliny Indusu czy Kaukazu. Odkrycie sugeruje więc, że umiejętność przewidywania losowości i stosowania prawdopodobieństwa mogła narodzić się w Nowym Świecie, wśród łowców-zbieraczy Plejstocenu.