Znaleźli najstarsze narzędzia kamienne z trzonkami. Mają 160 tys. lat
Archeolodzy odkryli w Chinach ponad 2,6 tys. narzędzi kamiennych, z których część została osadzona na trzonkach, czyli połączona z drewnem lub kością, by stworzyć bardziej złożone konstrukcje. Datowanie luminescencyjne wskazuje, że mają one od 72 do nawet 160 tys. lat, co czyni je najstarszymi przykładami w Azji Wschodniej.
Odkrycie, opublikowane w czasopiśmie Nature Communications, burzy utrwalone przekonanie, że pradawni mieszkańcy Chin posługiwali się wyłącznie prostymi technologiami kamiennymi. Jak zauważają badacze, znaleziska z Xigou ukazują "obraz oparty na planowaniu, umiejętności i przekazywaniu wiedzy", który nie pasuje do wcześniejszej narracji o "zacofaniu kulturowym" regionu.
Technologiczna precyzja sprzed tysięcy pokoleń
Stanowisko Xigou, odkryte w 2017 roku w dolinie rzeki Danjiang (prowincja Henan), kryje dowody niezwykle rozwiniętej technologii kamiennej. Zespół kierowany przez Jian Pinga Yue z Chińskiej Akademii Nauk i Guo Dinga Songa z Uniwersytetu Unii Pekińskiej zidentyfikował ślady łączenia narzędzi kamiennych z trzonkami, które wymagały złożonej sekwencji działań - przygotowania kamienia, obróbki rękojeści, a następnie wiązania lub klejenia elementów.
Osadzanie narzędzia to nowa innowacja technologiczna, w której kamień jest umieszczany lub przywiązywany do rękojeści albo drzewca. Pozwala to użytkownikowi zwiększyć siłę i precyzję ruchu, np. podczas wiercenia czy cięcia
Analizy mikroskopowe krawędzi ujawniły ślady zużycia typowe dla obróbki roślin, drewna i trzcin, a także wypolerowania i zarysowania świadczące o długotrwałym użytkowaniu. W niektórych przypadkach badacze znaleźli ślady substancji klejących - resztki organiczne i połysk w miejscach kontaktu kamienia z trzonkiem.
Tradycja technologiczna trwająca 90 tysięcy lat
Zaskakujące jest, że formy i techniki produkcji narzędzi utrzymywały się w Xigou przez blisko 90 000 lat. Wytwórcy - niezależnie od zmian klimatu i krajobrazu - powracali do tych samych, sprawdzonych metod. To sugeruje stabilny system przekazywania wiedzy technicznej i doskonałą adaptację do lokalnych warunków środowiskowych.
Ich techniki wytwarzania były dobrze ugruntowane i obejmowały kilka etapów pośrednich, co świadczy o planowaniu i przewidywaniu działań. To nie przypadkowe odłupywanie kamienia, lecz dowód przemyślanej produkcji, wymagającej wprawy i doświadczenia
Kim byli twórcy tych narzędzi?
Większość narzędzi wytworzono z kwarcu, materiału trudnego w obróbce, lubiącego pękać w nieprzewidywalny sposób. Pomimo tego rzemieślnicy potrafili uzyskać regularne odłupki i symetryczne krawędzie. Ich praca wymagała precyzyjnej kontroli kąta i siły uderzenia - umiejętności, które trudno przypisać prymitywnym społecznościom.
Naukowcy przyznają, że nie wiadomo jednak, kto stworzył te artefakty. Jak tłumaczy Ben Marwick z Uniwersytetu Waszyngtońskiego, w tym okresie w regionie żyło prawdopodobnie kilka gatunków homininów: "To mogli być denisowianie, Homo longi, H. juluensis lub H. sapiens. Mamy nadzieję, że przyszłe badania ujawnią skamieniałości lub DNA, które pozwolą rozwiązać tę zagadkę".
