Życie na Ziemi starsze o miliony lat. To odkrycie zmienia wszystko
Najnowsze odkrycie z południowo-zachodnich Chin całkowicie zmienia wszystko, co wiemy o ewolucji. Międzynarodowy zespół naukowców ogłosił, że złożone życie zwierzęce mogło pojawić się na Ziemi miliony lat wcześniej, niż dotąd zakładano. Jego zdaniem początki organizmów, z których ostatecznie wyewoluowały także kręgowce, w tym człowiek, sięgają jeszcze okresu ediakaru, a nie dopiero eksplozji kambryjskiej.
Do tej pory naukowcy uważali, że złożone życie zwierzęce pojawiło się dopiero około 539 mln lat temu podczas eksplozji kambryjskiej, kiedy w zapisie kopalnym nagle pojawiło się wiele nowych typów organizmów, w tym stawonogi, mięczaki i strunowce. Tyle że nowe skamieniałości, odkryte na stanowisku Jiangchuan Biota w prowincji Yunnan w Chinach, sugerują, że część tej różnorodności i złożoności istniała już kilka milionów lat wcześniej, pod koniec ediakaru.
Ewolucja zaczęła się wcześniej
Naukowcy wydobyli ponad 700 skamieniałości, z czego około 200 należało do zwierząt, które żyły ok. 554-539 mln lat temu, czyli jeszcze przed tzw. eksplozją kambryjską, która do tej pory była uznawana za moment pojawienia się złożonych form życia. Wśród skamieniałości znaleziono m.in. robakowate zwierzęta o symetrii dwubocznej, wczesne żebropławy, organizmy przypominające parzydełkowce (krewni meduz i koralowców), a także stworzenia podobne do późniejszych kambryjskich organizmów.
Część z nich miała czułki, przewody pokarmowe, struktury służące do poruszania się i zdobywania pokarmu, co oznacza, że prowadziły aktywny tryb życia w trzech wymiarach - poruszały się, żerowały i oddziaływały z otoczeniem. To istotna zmiana w stosunku do wcześniejszego obrazu ediakaru, który przez lata uważano za epokę prostych, płaskich organizmów żyjących głównie na dnie morskim.
Szczególnie ważne są skamieniałości zwierząt o symetrii dwubocznej, czyli takich, których prawa i lewa strona ciała są lustrzanym odbiciem. To cecha charakterystyczna większości współczesnych zwierząt, w tym kręgowców. Niektóre skamieniałości mogą zdaniem autorów badania należeć nawet do wczesnych wtóroustych, czyli grupy zwierząt, do której należą kręgowce, rozgwiazdy i jeżowce. Jeśli dalsze badania to potwierdzą, oznaczałoby to, że przodkowie kręgowców pojawili się wcześniej, niż wskazywał dotychczas zapis kopalny.
Zobacz również:
Rzadki sposób zachowania skamieniałości
Co ciekawe, analizy genetyczne od dawna sugerowały, że wspólny przodek wielu współczesnych zwierząt żył już w ediakarze, ale brakowało na to dowodów w skamieniałościach. A jednym z powodów, dla których wcześniej nie znajdowano takich organizmów, może być sposób fosylizacji - skamieniałości z Jiangchuan zachowały się jako tzw. kompresje węglowe, cienkie dwuwymiarowe odciski tkanek miękkich.
Dzięki temu widoczne są nie tylko kształty ciał, ale także jelita, otwory gębowe, delikatne odnóża i struktury służące do odżywiania. Tego typu zachowanie skamieniałości jest bardzo rzadkie, co skłania naukowców do przekonania, że podobne organizmy mogły istnieć także w innych miejscach na świecie, ale po prostu nie zachowały się w zapisie kopalnym.
A warto pamiętać, że pojawienie się tego złożonego życia zwierzęcego nie było tylko kolejnym etapem ewolucji, dosłownie zmieniło całą planetę. Zwierzęta zaczęły się przemieszczać, kopać w osadach, filtrować wodę i zjadać inne organizmy. To doprowadziło do ogromnych zmian w obiegu tlenu, węgla i składników odżywczych w oceanach, a w konsekwencji przygotowało Ziemię na rozwój bardziej złożonych ekosystemów.
