W skrócie
- 17 sierpnia 1991 roku z Uniwersytetu Warszawskiego wysłano pierwszą polską wiadomość internetową, co zapoczątkowało historię sieci w naszym kraju.
- Pierwsze polskie połączenie z globalną siecią korzystało z protokołu TCP/IP i było współdzielone z działającą wcześniej siecią Bitnet.
- Twórcy polskiego internetu zauważają, że współczesna sieć odeszła od wizji otwartości, stając się przestrzenią zdominowaną przez wielkie korporacje.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
17 sierpnia 1991 r. z Uniwersytetu Warszawskiego wysłano pierwszy e-mail. Nie miał konkretnego adresata. Patrząc na to, jak wygląda świat wokół nas, trudno uwierzyć, że minęło już (tylko?) 35 lat od symbolicznego początku polskiego internetu.
Pierwsze połączenie z Kopenhagą
Jak przypomniał fizyk Rafał Pietrak w rozmowie z PAP, tego dnia zestawiono pierwsze polskie połączenie ze światowym internetem. Łącze prowadziło do ośrodka komputerowego UW, a stamtąd do pawilonu przy ul. Hożej 69. Sieć działała z wykorzystaniem TCP/IP, zasad wymiany danych między komputerami. Połączenie z Kopenhagą było współdzielone z Bitnetem, starszą siecią opartą na serwerach IBM.
Dr Jacek Gajewski wyjaśniał, że wcześniej także korzystano z poczty elektronicznej, ale w innym formacie. Do Kopenhagi trafiła "paczka danych". TCP/IP było rozwiązaniem otwartym i dostępnym dla wszystkich, dlatego z czasem stało się podstawą internetu.
Początki nie były łatwe. Trudno było przekonać ówczesne polskie władze, że nowe rozwiązanie ma przyszłość. Pomogli rektorzy Andrzej Wróblewski i Grzegorz Białkowski, pozwalając naukowcom eksperymentować z siecią.
Internet miał być narzędziem, nie rewolucją
Sami twórcy nie patrzyli wtedy swoją pracę jako przełom. Chodziło przede wszystkim o stworzenie narzędzia do pracy. Zdaniem dr. Gajewskiego przełomem było pojawienie się wyszukiwarek: WebCrawler w 1994 r., a następnie AltaVista i Yahoo!.
Internet szybko wyszedł poza środowisko naukowe. Według Mediapanel Gemius/PBI pod koniec 2025 r. z internetu korzystało prawie 30 mln Polaków w wieku od 7 do 75 lat.
Otwarta sieć zmieniła się w cyfrowy biznes
Twórcy polskiego internetu nie kryją, że sieć oddala się od pierwotnej wizji otwartego internetu. Rafał Pietrak uważa, że dużą część przestrzeni przejęły korporacje. - Skręcił w kierunku, z którego próbowałem go wykoleić te 35 lat temu, czyli zawładnęły nim korporacje - ocenił fizyk. Dr Gajewski zauważa podobną zmianę: - Hegemonię Bitnetu i IBM zastąpiła dominacja innych wielkich firm - dodał.
Minęło 35 lat od pierwszego połączenia. Ale przyszłość sieci wciąż trudna jest (o ile w ogóle możliwa) do przewidzenia. Dr Gajewski przyznaje, że twórcy nie wyobrażali sobie skali rozwoju internetu.
Dziś dodatkową niewiadomą w równaniu jest sztuczna inteligencja.
