Spis treści:
- Francja pierwsza w Europie z zakazem używania mediów społecznościowych przez nastolatków
- Australia była pierwsza na świecie z zakazem. Jak to wygląda w praktyce?
- Kiedy zakaz mediów społecznościowych dla dzieci poniżej 15. roku życia w Polsce?
Francja jest w tej kwestii pionierem w Europie, ale to Australia była pierwszym krajem na świecie, który wprowadził zakaz korzystania z mediów społecznościowych.
Australijski zakaz dotyczy dzieci poniżej 16 roku życia. Wszedł on w życie 10 grudnia 2025 roku, a o tym, jak to wygląda w praktyce, powiemy za moment. "To powód do dumy dla Australii. To było ustawodawstwo pionierskie na świecie, a dziś jest już naśladowane w innych krajach" - mówił na konferencji prasowej premier Anthony Albanese i miał oczywiście rację, bo już 26 stycznia 2026 roku francuskie Zgromadzenie Narodowe przyjęło bardzo podobny projekt.
"Od 1 września nasze dzieci i młodzież będą wreszcie chronione. Dopilnuję tego" - pisał 27 stycznia 2026 roku Macron w poście na X.
Nowe prawo właśnie zostało uchwalone przez Zgromadzenie Narodowe.
Francja pierwsza w Europie z zakazem używania mediów społecznościowych przez nastolatków
Nowe regulacje przewidują zakaz używania sieci społecznościowych przez dzieci w wieku poniżej 15 lat. Zakazuje też używania telefonów komórkowych w liceach. Francja będzie pierwszym krajem w UE wprowadzającym takie ograniczenia wiekowe.
Głosowanie w Zgromadzeniu Narodowym oznacza, że projekt został przyjęty. Wcześniej projekt poparł Senat w nieco innej wersji, po czym obie izby uzgodniły wersję kompromisową.
Zakaz wejdzie w życie od 1 września dla nowych kont. Czteromiesięczny okres przejściowy (do 1 stycznia 2027 roku) dotyczył będzie już założonych kont. Będą one w tym okresie stopniowo zamykane.
Zwolnione z zakazu będą encyklopedie internetowe i "projekty cyfrowe o przeznaczeniu edukacyjnym".
Platformy i komunikatory takie jak YouTube i WhatsApp wciąż będą dostępne. Weryfikacja wieku będzie musiała być wprowadzona w serwisach, które funkcjonują na zasadzie platform społecznościowych. Chodzi np. o kanały do udostępniania treści czy komentarze.
Ustawa nie precyzuje, jak platformy społecznościowe powinny sprawdzać wiek użytkowników. Będą one musiały same wdrażać system weryfikacji, a nawet kilka, by dać wybór użytkownikom.
Nowe prawo nie wprowadza żadnych sankcji dla nastolatków ani dla ich rodziców.
Ustawa wprowadza również zakaz używania telefonów komórkowych w liceach. Są już one zakazane w szkołach niższego szczebla (podstawówkach i gimnazjach). Szkoły będą mogły jednak wprowadzać wyjątki od zakazu w swoich regulaminach.
Przyjęcie projektu poprzedziły ustalenia z Komisją Europejską, aby francuska ustawa była zgodna z regulacjami unijnymi.
Australia była pierwsza na świecie z zakazem. Jak to wygląda w praktyce?
Australia wprowadziła tego typu zakaz pod koniec 2025 roku. Dotyczy on aktualnie takich platform jak Facebook, Instagram, Threads, Snapchat, Twitch, Kick, YouTube, X, a także Reddit. Nie obejmuje on z kolei aplikacji Messenger Kids, Whatsapp, Kids Helpline, Google Classroom, Discord, Roblox, Steam i YouTube Kids.
Co ciekawe, to firmy są odpowiedzialne za dostosowanie się do zakazu i uniemożliwienie osobom poniżej 16 roku życia zakładania kont na swoich platformach. Jeżeli nie podejmą odpowiednich kroków, mogą zostać ukarane grzywną nawet do 50 milionów dolarów. Rodzice oraz ich pociechy nie podlegają karom finansowym ani innym sankcjom. Co również istotne, to że rodzice nie mogą wyrazić zgody, aby ich dzieci korzystały z serwisów znajdujących się na liście.
Premier Australii poinformował, że w ciągu pierwszych dni od wejścia w życie zakazu usunięto, zdezaktywowano lub ograniczono ponad 4,7 mln kont w mediach społecznościowych.
Również w pierwszych dniach od wprowadzenia zakazu Meta, czyli właściciel Facebooka, Instagrama oraz Threadsa miał usunąć 550 tysięcy kont należących do małoletnich. Podobną informację przekazał również Snapchat - do końca stycznia zablokowano lub wyłączono ponad 415 tysięcy kont, których właściciele zadeklarowali, że mają poniżej 16 lat albo zostały oznaczone jako takie osoby na podstawie technologii wykrywania wieku.
Jak podaje ABC Perth, firmy podnoszą temat metod weryfikacji wieku użytkowników, twierdząc, że są one niespójne. W raporcie przekazanym przez Snapchat podkreślono, że lepszą metodą byłaby weryfikacja wieku na poziomie sklepu na urządzeniach młodych.
I faktycznie, chociaż przywołane liczby wyglądają obiecująco, zdaje się, że nie wszystko działa tak, jak powinno. Minister ds. komunikacji, Melissa McIntosh, poinformowała, że:
„Wiele kont użytkowników poniżej 16 roku życia nie zostało dezaktywowanych, a inne, które początkowo zostały usunięte, ponownie stały się aktywne. Powstają nowe konta, a narzędzia do weryfikacji wieku, które rząd zapewnił Australijczykom, że będą skuteczne, okazały się śmiesznie łatwe do obejścia przy pomocy makijażu i dobrego oświetlenia”.
McIntosh podkreśliła również, że dzieci przeniosły się na inne platformy, np. Lemon8 albo Yope, które nie zostały objęte zakazem.
Początkowo wzrosła też liczba pobrań VPN-ów, które (w dużym skrócie myślowym) umożliwiają przeglądanie sieci, omijając blokady geograficzne, jednak od tego czasu miała ona wrócić do normalności.
Właściwie trudno było oczekiwać, że tego typu sytuacje nie będą się zdarzały, a zaproponowane rozwiązania będą idealne - taki zakaz wprowadzono w końcu pierwszy raz na świecie, a wiele zależy od tego, jak rząd i firmy będą postępowały w miarę wykrywania kolejnych wyzwań i metod na ominięcie zakazu.
Ciekawe podejście do sprawy ma z pewnością UNICEF Australia. Organizacja twierdzi, że choć to wspaniałe, że próbujemy zadbać o młodych ludzi w świecie online, zmiany te nie rozwiążą problemów, z jakimi oni się borykają - ważniejsze ma być między innymi zapewnienie większego bezpieczeństwa mediów społecznościowych.
Czy potencjalny zakaz korzystania z mediów społecznościowych może dotyczyć także Polski? Wiemy już, że zainteresowanie tematem jest żywe również w naszym kraju.
Kiedy zakaz mediów społecznościowych dla dzieci poniżej 15. roku życia w Polsce?
Media społecznościowe dopiero po 15. roku życia, zakaz korzysta z telefonów komórkowych podczas lekcji i korzystanie z narzędzia weryfikacji wieku - to założenia ustawy, która będzie zakazywała korzystania z mediów społecznościowych dzieciom do 15. roku życia.
Obecnie trwają prace w rządzie nad tym projektem.
W przypadku naszego kraju ważną rolę w zakazie może pełnić mObywatel. Jak poinformował wiceminister cyfryzacji Michał Gramatyka, pod koniec roku aplikacja ma zostać dostosowana do wymogów rozporządzenia eIDAS 2.0. Będzie też rozszerzona o tzw. europejski dowód osobisty, który umożliwi zweryfikowanie atrybutu wieku, nie przekazując tym samym żadnych innych danych.
To jest fundamentalne rozwiązanie technologiczne, które pozwoli ograniczyć dzieciom dostęp do mediów społecznościowych, ale to rozwiązanie będzie gotowe dopiero z końcem roku
Również Komisja Europejska ma przedstawić po wakacjach propozycje ograniczenia dostępu dzieci i młodzieży do serwisów społecznościowych. Tym bardziej, że o podobnych ograniczeniach mówi się w innych europejskich krajach: Danii, Szwecji, Hiszpanii, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Włoszech i Grecji.
