W skrócie
- Gwałtowny rozwój technologii AI spowodował drastyczny spadek podaży pamięci RAM i wzrost cen modułów DDR5 oraz DDR4 o kilkaset procent w porównaniu do 2025 roku.
- Producenci tacy jak Samsung, SK Hynix i Micron priorytetyzują wytwarzanie pamięci HBM, co ogranicza moce produkcyjne przeznaczone dla standardowych kości pamięci operacyjnej.
- W czerwcu 2026 roku w Kalifornii złożono pozew zbiorowy przeciwko największym producentom pamięci, oskarżając ich o zmowę cenową i celowe ograniczanie podaży na rynek konsumencki.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Kryzys na rynku RAM. Wszystko przez akceleratory AI
Przez blisko 70 lat pamięci RAM taniały z roku na rok, co stanowiło jedno z najbardziej niezawodnych praw branży komputerowej. Analiza opublikowana przez serwis Tom's Hardware na podstawie danych z serwisu PCPartPicker pokazuje jednak, że ten wieloletni trend załamał się w 2025 r. Ceny pamięci DDR5 osiągnęły poziomy notowane ostatnio w 2007 r., negując dwudziestoletni spadek cen.
Za wzrosty nie odpowiadają klęski żywiołowe ani embargo, lecz celowe przeniesienie mocy produkcyjnych przez trzech głównych producentów: Samsunga, SK Hynix oraz Micron. Firmy te skonsolidowały linie produkcyjne na rzecz pamięci HBM (High Bandwidth Memory), wykorzystywanych w akceleratorach sztucznej inteligencji w centrach danych.
Wytwarzanie HBM generuje marże od 3 do 5 razy wyższe w przeliczeniu na tzw. wafel krzemowy (płytkę) niż w przypadku standardowych kości DDR5. Ze względu na techniczne uwarunkowania każdy gigabajt wyprodukowanej pamięci HBM ogranicza podaż konsumenckiego DDR5 o około 3 GB.
Zobacz również:
Jak wzrosły ceny pamięci RAM DDR5 w 2026 roku?
Ile kosztuje pamięć RAM DDR5 w 2026 r.? Poniższe zestawienie bazuje na danych PCPartPicker dotyczących średnich cen z sierpnia 2025 r. oraz sierpnia 2026 r.:
- DDR5-4800, 2x16GB: sierpień 2025 r. - 90 USD, sierpień 2026 r. - 425 USD, zmiana: +372 proc.
- DDR5-5200, 2x16GB: sierpień 2025 r. - 100 USD, sierpień 2026 r. - 480 USD, zmiana: +380 proc.
- DDR5-5600, 2x16GB: sierpień 2025 r. - 116 USD, sierpień 2026 r. - 528 USD, zmiana: +355 proc.
- DDR5-6000, 2x16GB: sierpień 2025 r. - 108 USD, sierpień 2026 r. - 572 USD, zmiana: +429 proc.
- DDR5-5600, 2x32GB: sierpień 2025 r. - 191 USD, sierpień 2026 r. - 1118 USD, zmiana: +485 proc.
- DDR5-6000, 2x32GB: sierpień 2025 r. - 222 USD, sierpień 2026 r. - 1272 USD, zmiana: +473 proc.
- DDR5-6400, 128GB: sierpień 2025 r. - 329 USD, sierpień 2026 r. - 3399 USD, zmiana: +933 proc.
Badacz informatyki Daniel Lemire zestawił obecne ceny z danymi projektu Stanford DAM. "To historyczna anomalia. Nie znam żadnego innego przypadku, w którym cena sprzętu technologicznego powróciła do poziomów sprzed dekad" - skomentował ekspert.
Niewiele lepsza sytuacja na rynku starszych pamięci DDR4
Przejście na starszą generację RAM nie przynosi oczekiwanych oszczędności, bowiem producenci wygaszają linie DDR4 na rzecz standardów DDR5 i HBM. Ceny kości DDR4 także wzrosły rok do roku, choć mniej gwałtownie niż w przypadku DDR5. Sytuacja wyglądają następująco:
- DDR4-3200, 2x8GB: sierpień 2025 r. - 63 USD, sierpień 2026 r. - 163 USD, zmiana: +159 proc.
- DDR4-3600, 2x8GB: sierpień 2025 r. - 75 USD, sierpień 2026 r. - 165 USD, zmiana: +120 proc.
- DDR4-3200, 2x16GB: sierpień 2025 r. - 105 USD, sierpień 2026 r. - 281 USD, zmiana: +168 proc.
- DDR4-3600, 2x16GB: sierpień 2025 r. - 120 USD, sierpień 2026 r. - 307 USD, zmiana: +156 proc.
- DDR4-3200, 2x32GB: sierpień 2025 r. - 222 USD, sierpień 2026 r. - 614 USD, zmiana: +177 proc.
- DDR4-3600, 2x32GB: sierpień 2025 r. - 300 USD, sierpień 2026 r. - 789 USD, zmiana: +163 proc.
Niezależnie od wybranej generacji RAM osoby planujące budowę zestawów komputerowych muszą liczyć się z ze wzrostem kosztów. Analitycy sugerują zakup minimalnej ilości pamięci niezbędnej do uruchomienia systemu i odłożenie ewentualnej rozbudowy do czasu zwiększenia globalnych mocy produkcyjnych.
Trudno jednak oczekiwać od graczy - zwłaszcza tych szykujących się na premierę GTA VI - by ograniczali zasoby pamięci operacyjnej do niezbędnego minimum. Dla użytkowników, wymagających 64 GB lub większych pamięci, stają się one jednym z głównych kosztów zestawu PC, nierzadko przekraczającym cenę procesora albo karty graficznej.
Kiedy spadną ceny pamięci RAM?
Przedstawiciele producentów spodziewają się długotrwałego niedoboru podaży. "Przewidujemy, że przyszły rok (2027 r. - przyp. red.) będzie najgorszym rokiem w historii branży z perspektywy podaży. Popyt naszych klientów wciąż rośnie, podczas gdy nasze moce produkcyjne mają ograniczenia. Szafujemy, że popyt klientów pozostanie wyższy niż nasze moce produkcyjne nawet po 2030 r." - powiedział Kwak Noh-jung, prezes SK Hynix.
Ograniczenia w dostawach potwierdzają również inni dostawcy. Prezes Micronu, Sanjay Mehrotra, poinformował, że firma jest w stanie zrealizować jedynie 50-66 proc. zamówień od kluczowych odbiorców, określając lukę podażową jako największą w historii. W lutym 2026 r. Micron podjął decyzję o likwidacji konsumenckiej marki Crucial.
Rozbudowa fabryk wymaga znacznych nakładów finansowych (10-20 mld USD na obiekt) i trwa 2-3 lata. Nowe obiekty Microna w Idaho, SK Hynix w Yongin oraz Samsunga w Pyeongtaek zaczną dostarczać układy w latach 2027-2029. Popyt ze strony firm takich jak Microsoft, Google, Meta czy Amazon, których wydatki na infrastrukturę AI sięgają 725 mld USD w 2026 r., doprowadził do rezerwacji mocy produkcyjnych na 2027 r.
Inny punkt widzenia przedstawia analityczka Bloomberg Intelligence, Shuli Ren. Zwraca ona uwagę, że szczyt niedoboru mógł przypaść na II kwartał 2026 r. Według jej wyliczeń rynek może ustabilizować się pod koniec 2027 r., a w 2028 r. wejść w fazę nadpodaży. Prognoza ta zakłada jednak jedynie zatrzymanie wzrostu cen, a nie ich powrót do poziomów z 2025 r.
W najbliższych latach nie ma więc co się spodziewać, że ceny RAM spadną. Według prognoz może co najwyżej dojść do wyhamowania podwyżek najwcześniej pod koniec 2027 r. lub w 2028 r. (jeśli sprawdzi się "optymistyczny" scenariusz), choć producenci sugerują brak poprawy aż do końca dekady. Nie wiadomo, co stanie się w latach 30. Póki co apetyt gigantów technologicznych jest niepohamowany. Gigantyczna moc obliczeniowa ma im pomóc w rozwoju silnej sztucznej inteligencji (AGI).
Wpływ kryzysu na globalny rynek elektroniczny
Niedobór układów pamięci przekroczył granice rynku podzespołów komputerowych i zaczął bezpośrednio uderzać w łańcuch dostaw elektroniki użytkowej. Zjawisko to ma charakter globalny - niemiecki serwis ComputerBase odnotował, że w Europie średnie ceny pamięci RAM podskoczyły o 345 proc. w porównaniu do września 2025 r. Ceny dysków HDD i SSD wzrosły w tym samym okresie o ponad 125 proc., co potwierdza, że presja podażowa objęła także pamięci NAND flash, dzielące z kośćmi DRAM tę samą infrastrukturę produkcyjną.
Skutki kryzysu przenoszą się bezpośrednio na urządzenia końcowe, zmuszając głównych producentów sprzętu (OEM) - w tym firmy Apple, HP, Dell oraz Lenovo - do podnoszenia cen swoich produktów. Przedstawiciele koncernów wprost wskazują na koszty pamięci jako główną przyczynę gorszych wyników finansowych i wzrostu cen dla klientów końcowych. W sektorze mobilnym Google potwierdziło wyższe ceny smartfona Pixel 11, co jest konsekwencją niemal czterokrotnego skoku cen pamięci LPDDR5X - z 2,80 USD za 1 GB w 2025 r. do około 12 USD w 2026 r.
Prawdziwym obrazem skali zjawiska jest sytuacja Samsunga, który stał się jednocześnie największym wygranym i przegranym trwającego kryzysu. Podczas gdy jego dział półprzewodników generował rekordowe zyski na dostawach pamięci dla sztucznej inteligencji, dział urządzeń mobilnych (odpowiedzialny za smartfony Galaxy) zanotował w II kwartale 2026 r. pierwszą w historii stratę operacyjną, przygnieciony drastycznie wyższymi kosztami podzespołów.
Presja cenowa dociera także do rynku konsol do gier, gdzie pojawiają się obawy dotyczące zabezpieczenia dostaw pamięci DRAM w odpowiedniej skali na potrzeby premiery PlayStation 6.
Zmowa cenowa? Zbiorowy pozew przeciwko producentom pamięci
25 czerwca 2026 r. w Sądzie Okręgowym dla Północnego Dystryktu Kalifornii złożono pozew zbiorowy (Garciaguirre v. Samsung Electronics, No. 3:26-cv-06345). 17 konsumentów i przedsiębiorców oskarża firmy Samsung, SK Hynix oraz Micron o złamanie ustawy Sherman Act poprzez skoordynowane ograniczenie podaży standardowych pamięci DRAM i wykorzystanie transformacji HBM jako pretekstu do podniesienia cen o około 700 proc. w ciągu 4 lat.
W treści pozwu przywołano wyroki z 2005 r., kiedy Samsung zapłacił 300 mln USD kary, a Hynix 185 mln USD za zmowę cenową. Udowodnienie winy wymaga jednak wykazania, że zbieżne działania producentów były wynikiem nielegalnego porozumienia, a nie niezależnymi decyzjami biznesowymi.
