Spis treści:
- 12 sierpnia 2026 całkowite zaćmienie Słońca w Hiszpanii
- 2 sierpnia 2027 będzie najdłuższe zaćmienie Słońca w XXI wieku
- 26 stycznia 2028 zimowy "pierścień ognia" na zachodnich krańcach Europy
- 12 czerwca 2029 częściowe zaćmienie nad północną Europą
- 1 czerwca 2030 finał wielkiej serii zaćmień Słońca nad Bałkanami
O takim spektaklu marzy każdy fan astronomii. W ciągu zaledwie czterech lat w różnych częściach Europy będziemy mogli zobaczyć na niebie aż pięć zaćmień Słońca. Każde z nich w mniej lub bardziej spektakularnym stylu będzie widoczne również nad Polską. A najbliższe z nich czeka nas już w środę.
12 sierpnia 2026 całkowite zaćmienie Słońca w Hiszpanii
Zaćmienie Słońca, które będzie miało miejsce 12 sierpnia 2026 roku, to pierwsze całkowite zaćmienie widoczne w Europie od 1999 roku. Pas całkowitego zaćmienia obejmie północną i wschodnią Hiszpanię, część Islandii oraz Grenlandię. Księżyc przysłoni tarczę słoneczną (maksimum) na 2 minuty i 18 sekund. W samej Hiszpanii na ponad minutę.
W Polsce zaćmienie będzie widoczne jako bardzo głębokie zaćmienie częściowe (ponad 80 proc.). Pierwszy kontakt tarczy Księżyca ze Słońcem nastąpi ok. 19:10, ale godzina zależy od regionu kraju. Przykładowo w Krakowie będzie to 19:18, a maksimum zaćmienia przypadnie na 19:56, a w Gdańsku rozpocznie się o 19:11, natomiast maksimum przypadnie na 20:02.
2 sierpnia 2027 będzie najdłuższe zaćmienie Słońca w XXI wieku
Zaćmienie Słońca z 2 sierpnia 2027 roku to jedno z najważniejszych wydarzeń astronomicznych w XXI wieku. Faza całkowita zaćmienia potrwa aż 6 minut i 23 sekundy, co zbliża ten spektakl do teoretycznej granicy możliwości natury (która wynosi ok. 7,5 minuty). Niezwykła długość tego zjawiska wynika z idealnego zgrania kilku czynników astronomicznych. W tym okresie Księżyc znajdzie się blisko Ziemi (będzie optycznie duży), a nasza planeta znajdzie się nieco dalej od Słońca. Pas całkowitości ułoży się tak, że cień Księżyca będzie przesuwał się po powierzchni Ziemi wyjątkowo wolno.
Cień przetnie też południową Hiszpanię (okolice Malagi), północną Afrykę oraz Bliski Wschód. Niemniej to w Egipcie - w okolicach Luksoru - będą najlepsze warunki do obserwacji i tutaj padnie rekord długości. Środek dnia zamieni się w kilkuminutową pełną ciemność nad słynnymi starożytnymi zabytkami.
W Polsce to zaćmienie będzie częściowe (ok. 40 proc.).
26 stycznia 2028 zimowy "pierścień ognia" na zachodnich krańcach Europy
Trzecim wydarzeniem z kosmicznej serii jest obrączkowe zaćmienie Słońca z 26 stycznia 2028 roku. Dochodzi do niego w sytuacji, gdy Księżyc znajduje się zbyt daleko od Ziemi (blisko swojego apogeum), przez co jego tarcza na niebie jest optycznie mniejsza od tarczy Słońca. W efekcie Księżyc nie zasłania gwiazdy w całości - wokół ciemnej tarczy Słońca pozostaje widoczna jasna, świecąca obręcz, czyli tzw. pierścień ognia.
Cień Księżyca dotrze na Półwysep Iberyjski pod koniec dnia. Będzie go można oglądać na zachodnich i południowych krańcach Hiszpanii oraz Portugalii. Faza obrączkowa potrwa maksymalnie 1 minutę i 3 sekundy nad Atlantykiem. Nad Półwyspem Iberyjskim będzie nieco krótsza. W Polsce i w całej Europie Środkowej zjawisko to będzie stosunkowo słabo widoczne. Z uwagi na zimową porę i geograficzny zasięg cienia, Księżyc przysłoni maksymalnie do kilkunastu procent tarczy Słońca w naszym kraju.
Zobacz również:
12 czerwca 2029 częściowe zaćmienie nad północną Europą
Czwartym zjawiskiem z europejskiej serii jest częściowe zaćmienie Słońca, które będzie miało miejsce 12 czerwca 2029 roku. W przeciwieństwie do poprzednich, na całym świecie będzie to wyłącznie zaćmienie częściowe. Maksymalna faza, gdzie zasłonięte zostanie około 45-50 proc. tarczy Słońca, będzie widoczna nad mało zaludnionymi obszarami koła podbiegunowego.
Zjawisko to będzie dobrze widoczne m.in. na Półwyspie Skandynawskim, Norwegii, Szwecji i Finlandii oraz w północnej części Rosji. W Polsce będzie to zaćmienie częściowe. Najlepsze warunki do obserwacji będą na północy kraju. Zaćmienie będzie miało miejsce w godzinach przedpołudniowych i południowych, kiedy Słońce będzie znajdować się bardzo wysoko na letnim niebie.
1 czerwca 2030 finał wielkiej serii zaćmień Słońca nad Bałkanami
Piątym i ostatnim zjawiskiem w tej wielkiej kosmicznej serii jest obrączkowe zaćmienie Słońca, które będzie miało miejsce 1 czerwca 2030 roku. To zjawisko będzie wyjątkowe dla Europejczyków, ponieważ pas pierścienia ognia przejdzie bezpośrednio przez kontynent.
W przeciwieństwie do poprzednich zaćmień obrączkowych, których pasy tylko zahaczały o krawędzie kontynentu, w 2030 roku cień Księżyca przetnie obszary Europy Południowo-Wschodniej. Ta ścieżka wejdzie bezpośrednio nad Grecję obejmując m.in. Ateny, Turcję m.in. Stambuł, a dalej przejdzie przez Morze Czarne, południową Rosję, Kazachstan i zakończy się w Chinach.
Nad Grecją i Turcją zaćmienie będzie widoczna przez ok. 5 minut i 20 sekund w godzinach porannych. W Polsce doświadczymy częściowego zaćmienia Słońca.
