Spis treści:
- Kalendarz zaćmień Słońca. Kiedy i gdzie wystąpią kolejne zjawiska?
- Kiedy nastąpią kolejne zaćmienia Słońca widoczne z Polski?
- Całkowite czy częściowe. Czym będą się różnić nadchodzące zaćmienia Słońca?
Kalendarz zaćmień Słońca. Kiedy i gdzie wystąpią kolejne zjawiska?
Choć emocje po zaćmieniu z 12 sierpnia jeszcze nie opadły, kolejne wielkie widowisko nadejdzie już za niespełna rok. 2 sierpnia 2027 roku. W latach 2027-2037 na całym świecie będzie okazja do obserwacji aż 25 zaćmień Słońca o różnym natężeniu. Spośród nich wybraliśmy osiem najbardziej spektakularnych:
- 2 sierpnia 2027 r. - wielkie zaćmienie całkowite
To zdecydowanie jedno z najważniejszych zaćmień tego okresu, szczególnie z europejskiego punktu widzenia. Pas całkowitości przejdzie przez Maroko, Hiszpanię, Algierię, Libię, Egipt, Arabię Saudyjską, Jemen i Somalię. W Hiszpanii całkowitość będzie więc dostępna stosunkowo blisko Polski. Maksymalna długość całkowitości wyniesie 6 minut i 23 sekundy. Częściowe zaćmienie obejmie znacznie większy obszar Afryki, Europy, Bliskiego Wschodu i zachodniej oraz południowej Azji.
- 26 stycznia 2028 r. - rekordowo długie zaćmienie obrączkowe
To najdłuższe zaćmienie obrączkowe w całym zestawieniu 2027-2037: 10 minut i 27 sekund na linii centralnej. Pas obrączkowości przejdzie przez Ekwador, Peru, Brazylię, Surinam, Hiszpanię i Portugalię. To oznacza, że także z Europy będzie można znaleźć miejsca znajdujące się w pasie "pierścienia ognia".
- 22 lipca 2028 r. - całkowite zaćmienie w Australii i Nowej Zelandii
Pas całkowitości przejdzie przez Australię i Nową Zelandię, a całkowita faza potrwa maksymalnie 5 minut 10 sekund. NASA wskazuje szerszy obszar widoczności częściowej obejmujący Azję Południowo-Wschodnią, Indie Wschodnie, Australię i Nową Zelandię.
- 1 czerwca 2030 r. - "pierścień ognia" przejdzie przez Europę
Pas obrączkowości przejdzie m.in. przez Algierię, Tunezję, Grecję, Turcję, Rosję, północne Chiny i Japonię. Maksymalnie pierścień będzie widoczny przez 5 minut 21 sekund.
- 14 listopada 2031 r. - bardzo rzadkie zaćmienie hybrydowe
To szczególny przypadek. Zaćmienie hybrydowe jest jednocześnie całkowite i obrączkowe w różnych fragmentach swojej trasy. W 2031 r. pas centralny znajdzie się przede wszystkim nad Pacyfikiem, a odcinek hybrydowy zahaczy o Panamę. Maksymalna długość fazy centralnej wyniesie zaledwie 1 minutę 8 sekund.
- 20 marca 2034 r. - zaćmienie całkowite bardzo interesujące dla Europy
Pas całkowitości będzie przebiegał od Afryki przez Bliski Wschód aż po Azję: Nigeria, Kamerun, Czad, Sudan, Egipt, Arabia Saudyjska, Iran, Afganistan, Pakistan, Indie i Chiny. Maksymalna całkowitość potrwa 4 minuty 9 sekund. Z szerszego obszaru Europy będzie widoczna faza częściowa.
- 2 września 2035 r. - całkowite zaćmienie w Chinach, Korei i Japonii
Pas całkowitości przejdzie przez Chiny, Koreę i Japonię, a następnie nad Pacyfikiem. Maksymalna długość całkowitości wyniesie 2 minuty 54 sekundy.
- 13 lipca 2037 r. - ostatnie zaćmienie całkowite w tym przedziale
Pas całkowitości przejdzie przez Australię i Nową Zelandię, a następnie przez Pacyfik. Maksymalnie całkowitość potrwa 3 minuty 58 sekund. NASA udostępnia dla tego zaćmienia szczegółowe współrzędne granic pasa i linii centralnej.
Zobacz również:
Kiedy nastąpią kolejne zaćmienia Słońca widoczne z Polski?
Z perspektywy Polski kalendarz zaćmień Słońca wygląda nieco inaczej. Żaden pas całkowitości nie przejdzie w tym okresie przez nasz kraj, nie oznacza to jednak, że nie będzie na co popatrzeć. Pierwszym zaćmieniem Słońca widocznym z Polski będzie to z 2 sierpnia 2027, kiedy część Europy obejmie pas całkowitości. W naszym kraju zobaczymy wtedy częściowe zaćmienie, które również wygląda spektakularnie. Największe przesłonięcie tarczy Słońca będzie widoczne na południu kraju, gdzie Księżyc zakryje nawet około 40 proc. tarczy słonecznej. W centralnej Polsce zaćmienie będzie nieco słabsze, ale nadal wyraźnie zauważalne, natomiast na północy zakrycie wyniesie około 25-30 proc.
Następnym ważnym wydarzeniem astronomicznym będzie dla nas 1 czerwca 2030 r., kiedy nastąpi zaćmienie obrączkowe. Pas obrączkowości przejdzie przez część Europy, m.in. przez obszary Grecji, Turcji i dalej w kierunku Azji. Polska znajdzie się poza tym pasem, ale z naszego kraju również będzie można podziwiać część zjawiska. Najlepsze warunki do obserwacji będą panowały w południowo-wschodniej części kraju, im dalej na północny zachód, tym stopień przesłonięcia będzie mniejszy. Mimo że w Polsce nie zobaczymy charakterystycznego "ognistego pierścienia", zjawisko będzie wyraźnie widoczne przy użyciu odpowiednich filtrów lub okularów do obserwacji Słońca.
Całkowite czy częściowe. Czym będą się różnić nadchodzące zaćmienia Słońca?
Różnica między zaćmieniem częściowym a całkowitym jest ogromna. W Polsce 12 sierpnia obserwowaliśmy sytuację, w której Księżyc zakrywał jedynie część słonecznej tarczy. Niebo przygasło, ale dzień nie zamienił się w noc. Podobne zjawisko zobaczymy również podczas częściowych zaćmień widocznych w kraju kolejnych latach.
W pasie całkowitości wygląda tarcza Słońca znika w całości, a na niebie pozostaje jedynie ciemny dysk Księżyca otoczony perłowym blaskiem korony słonecznej. Na kilka minut pojawiają się gwiazdy i planety niewidoczne zwykle w ciągu dnia. Środek dnia może wtedy wyglądać jak noc. To właśnie dlatego całkowite zaćmienia są uznawane za jedne z najbardziej spektakularnych zjawisk, jakie można obserwować z powierzchni Ziemi.
Jeszcze innym zjawiskiem jest zaćmienie obrączkowe, kiedy widzimy na niebie świecący pierścień. Powstaje on dlatego, że tarcza Księżyca jest zbyt mała, by zakryć zarys Słońca w całości. Taki spektakl na niebie również wygląda widowiskowo. Najbliższe lata pozwolą zobaczyć wszystkie rodzaje zaćmień. Wszystkie zaćmienia należy obserwować przez specjalne okulary lub filtry słoneczne. Zdjąć je można jedynie podczas krótkiej fazy zaćmienia całkowitego, gdy Słońce zostaje całkowicie zasłonięte przez Księżyc. Gdy tylko ponownie pojawi się choć fragment tarczy słonecznej, ochrona wzroku znów jest konieczna.
Źródło: eclipse.gsfc.nasa.gov
