Do tej pory gorące egzoplanety przedstawiano jako okrągłe, jednak nowe obserwacje wykazały, że ich atmosfery mają w rzeczywistości kształt zdeformowanej kuli. Badaniem kierowali wspólnie Cornell University w USA oraz University of Bristol w Wielkiej Brytanii.
Nowa metoda mapowania ujawnia asymetrię egzoplanety WASP-17b
Naukowcy zastosowali pionierską metodę zwaną "strunami transmisyjnymi" (ang. transmission strings), która została opracowana w Bristolu przez astrofizyków dr. Davida Granta i dr Hannah Wakeford. Dzięki niej po raz pierwszy rozwikłano nierówne kontury egzoplanety, wykorzystując dane z teleskopu Webba.
Okazało się, że atmosfera egzoplanety WASP-17b jest asymetryczna, z jednym wydłużonym bokiem. To pokazuje, jaki mają na nią wpływ intensywne ciepło i silne wiatry. WASP-17b krąży wokół gwiazdy oddalonej od Ziemi o około 1300 lat świetlnych.
- Jest to potwierdzenie hipotezy, że planety są rzeczywiście obiektami trójwymiarowymi i że w trakcie ich ruchu wokół gwiazdy zachodzą dokładnie te zjawiska, które przewidujemy. Przejście od ćwiczeń obliczeniowych do obserwacji w rzeczywistości to już zupełnie inna sprawa - powiedziała główna autorka pracy, dr Lili Alderson.

Kosmiczne wiatry deformują odległy świat
Już wcześniejsze badania wykorzystały czułość teleskopu JWST do stworzenia techniki zwanej "mapowaniem zaćmienia" - mierzy ona zmiany światła, gdy egzoplaneta przesuwa się za swoją gwiazdą macierzystą. Nową metodę nazwano mapowaniem tranzytu. Umożliwia śledzenie planety podczas jej przejścia przed gwiazdą, rejestrując skład światła na krawędzi atmosfery planety pod różnymi kątami.
Na planecie WASP-17b po wieczornej stronie równika strumienie wiatru przenoszą ciepło z trwale oświetlonej strony dziennej na zacienioną, powodując rozprężenie atmosfery w stosunku do chłodniejszej, porannej strony równika.
- Teoria przewiduje, że poranna i wieczorna strona planety powinna charakteryzować się dużą różnicą temperatur i WASP-17b bardzo dobrze wpisuje się w ten trend - dokładnie tak, jak przewidywaliśmy - dodała dr Alderson.
Dzięki tej metodzie otwierają się nowe drogi do mapowania wielu kolejnych kandydatów. Proces stanowi pierwszy krok w kierunku mapowania wzorców pogodowych w klimatach egzoplanet, co, jak przyznają autorzy, jest bardzo ekscytujące.
Badanie opublikowano w czasopiśmie Nature Astronomy, otwiera się w nowym oknie.











