Mech pionierem kosmicznym. Ziemska roślina z potencjałem terraformacyjnym
Mech po raz kolejny udowodnił, dlaczego zasługuje na tytuł "twardziela świata roślin". Zespół biologów z Uniwersytetu Hokkaido pod kierownictwem Tomomichiego Fujity poddał kapsułki zarodnikowe Physcomitrium patens, czyli popularnego modelowego gatunku mechowca, ekstremalnym warunkom kosmicznym. Efekt? Większość przetrwała niemal bez szwanku!
Aby sprawdzić, jak mech zareaguje na warunki kosmicznej próżni, badacze na dziewięć miesięcy umocowali jego zarodniki na zewnętrznej powierzchni Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, a następnie zabrali z powrotem na Ziemię. I chociaż jak sami przyznają, spodziewali się "niemal zerowego przetrwania, wynik był odwrotny, bo większość zarodników przeżyła. Byliśmy autentycznie zdumieni niezwykłą wytrzymałością tych mikroskopijnych komórek roślinnych".
Eksperyment na ISS
Okazało się, że ponad 80 proc. zarodników nadal kiełkowało, co jest niesamowitym wynikiem, biorąc pod uwagę, że większość organizmów, w tym ludzie, nie przetrwałaby nawet krótkiej ekspozycji na takie warunki. Tymczasem część zarodników wykazała jedynie 20-procentowy spadek poziomu chlorofilu A (poziomy innych pozostały bez zmian), co nie wpłynęło znacząco na kondycję komórek.
(...) zarodniki mchu zachowały swoją żywotność po dziewięciu miesiącach bezpośredniego narażenia. To dowód, że życie wyewoluowane na Ziemi posiada na poziomie komórkowym mechanizmy umożliwiające przetrwanie w kosmosie
Dlaczego mech jest tak odporny?
Fizjologia mchów, a w szczególności takich bryofitów jak Physcomitrium patens, wątrobowców czy glewików, pozwoliła roślinom dokonać pierwszego kroku z wody na ląd około 500 milionów lat temu. Zarodniki, czyli sporofity, są zatem wyjątkowo odporne na ekstremalne warunki: promieniowanie UV, skrajne temperatury i odwodnienie.
To właśnie te cechy sprawiły, że mech mógł kolonizować trudne, suche tereny i wytwarzać pierwsze gleby, umożliwiające rozwój kolejnych form życia. Dzięki tym właściwościom staje się więc rośliną z potencjałem terraformacyjnym i może być podstawą budowy ekosystemów na Księżycu, Marsie czy innych egzoplanetach.
Mamy nadzieję, że nasze badania otworzą nowy rozdział w konstruowaniu ekosystemów w środowiskach pozaziemskich. Chciałbym, aby nasza praca nad mchem stała się punktem wyjścia do przyszłych eksperymentów
