Mgławice Oriona nad Tatrami. Zdjęcia dnia NASA autorstwa Polaka

Amerykańska Agencja Kosmiczna we współpracy z Michigan Technological University publikuje Astronomiczne Zdjęcie Dnia (Astronomy Picture of the Day - APOD) codziennie od 1995 roku. Wyjątkowe fotografie są opatrzone komentarzem ekspertów, który osadza te dzieła sztuki w kontekście naukowym. Ten niewątpliwy prestiż już kilkukrotnie przypadł w udziale Polakom.

We wtorek (27 stycznia) tytuł zdjęcia dnia NASA otrzymało niezwykłe ujęcie autorstwa Włodzimierza Bubaka, wykonane w Dolinie Małej Łąki, które łączy piękno kosmosu z majestatem polskich gór. Przedstawia ona bogaty kompleks mgławic wodorowych w konstelacji Oriona, w tym Pętlę Barnarda, Wielką Mgławicę Oriona (M42) i Mgławicę Rozeta, górujące nad linią tatrzańskich wierchów rozciągających się od Giewontu po Wielką Turnię Małołącką.

Taki widok nie należy do codzienności i aby go uchwycić, potrzebny był specjalistyczny sprzęt fotograficzny, dostosowany do astrofotografii. Jak wyjaśnia wyróżniony autor w rozmowie z PAP, "mgławice te są na co dzień niewidoczne gołym okiem, a ich rejestracja była możliwa dzięki zastosowaniu aparatu poddanego astromodyfikacji, długiego czasu naświetlania na głowicy śledzącej gwiazdy oraz użyciu filtra przepuszczającego pasmo H-alfa".

Wybór lokalizacji i czasu nie był przypadkowy. Zima to okres najlepszej widoczności Oriona, a także pora roku, w której można podziwiać ośnieżone szczyty Tatr. Właśnie na takim połączeniu zależało polskiemu artyście. Tatry są ponadto jednym z niewielu miejsc w Polsce, w którym nocne niebo jest stosunkowo ciemne, jednak jak tłumaczy autor, "i tu problem zanieczyszczenia światłem staje się coraz bardziej odczuwalny".

Ważnym elementem kompozycji stała się również drobna sylwetka człowieka w dolnej części kadru, która dodatkowo podkreśla majestat gór i kosmosu, ukazując ich skalę w obliczu naszego codziennego, ludzkiego doświadczenia. Fotografowi zależało też na bezchmurnej i bezksiężycowej nocy. Te warunki udało się spełnić.

Czy można chodzić po górach w nocy? W wielu regionach górskich czy parkach narodowych obowiązuje zakaz wędrówek po zmroku. Tatrzański Park Narodowy nie zezwala na poruszanie się po swoim terenie od zmierzchu do świtu w okresie od 1 marca do 30 listopada.

Ponadto od 1 marca do 15 maja od zmierzchu do godz. 8 rano zamknięte są wybrane odcinki szlaków turystycznych. Zakaz nie obowiązywał jednak dotąd w miesiącach zimowych. Przepisy pozwalały na legalne (choć odradzane dla amatorów) przebywanie na szlakach po zmroku, co wykorzystał polski autor Astronomicznego Zdjęcia Dnia.

Aktualizacja: Od niedzieli 1 lutego 2026 r. obowiązują nowe zasady dla turystów. Teraz również zimą wędrówki po Tatrach będą zabronione od godziny 22:00 do świtu.

Kim jest autor tego wyjątkowego zdjęcia? Włodzimierz Bubak zawodowo zajmuje się nauczaniem programowania w Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Jaworznie. W jego twórczości przejawia się wieloplanowość i niecodzienna perspektywa. Jak podkreśla, zajmuje się astrofotografią od kilku lat. "W swoich pracach staram się łączyć elementy nauki, sztuki i regionalizmu" - dodaje w rozmowie z PAP.

Co ciekawe, publikacja z 27 stycznia nie jest debiutem Włodzimierza Bubaka w APOD NASA. W dniu przesilenia zimowego w 2024 r. uwiecznił on na zdjęciu wschód Oriona nad Babią Górą, a praca została wyróżniona 28 grudnia tego samego roku, o czym pisaliśmy w GeekWeeku. To zdjęcie także przedstawia odległy kosmos w zestawieniu z lokalnym, polskim akcentem, co stanowi już znak rozpoznawczy artysty.

Polski astrofotograf potwierdził tym samym swoją pozycję w elitarnym gronie rodzimych twórców regularnie wyróżnianych przez NASA. Wśród nich znajdują się m.in. twórcy APOD z 2025 r., w tym Marcin Rosadziński (wyróżniony w sumie 4 razy, w tym ostatnio 12 sierpnia), Piotr Czerski (15 listopada), Ireneusz Nowak (27 maja), Wioleta Gorecka (30 marca) czy Marzena Rogozińska (20 maja).