Spis treści:
- Kiedy i o której godzinie oglądać częściowe zaćmienie Słońca w Polsce?
- Gdzie widoczność zaćmienia Słońca będzie najlepsza?
- Jak bezpiecznie obserwować zaćmienie Słońca?
- Kiedy kolejne zaćmienie Słońca w Polsce?
Kiedy i o której godzinie oglądać częściowe zaćmienie Słońca w Polsce?
12 sierpnia 2026 roku nad Polską będzie można obserwować głębokie częściowe zaćmienie Słońca. W skali świata będzie to zaćmienie całkowite, jednak pas pełnego cienia Księżyca przebiegnie przez północną Rosję, Grenlandię, Islandię, Atlantyk, Hiszpanię i niewielką część Portugalii.
Polska znajdzie się poza tym obszarem, dlatego u nas widoczna będzie jedynie faza częściowa. To właśnie z tym zjawiskiem wiąże się informacja o 27-letniej przerwie - od całkowitego zaćmienia widocznego w kontynentalnej Europie 11 sierpnia 1999 roku nie było podobnego wydarzenia, a maksymalna faza całkowita na trasie zjawiska potrwa około 2 minut.
W Polsce pierwsze fragmenty tarczy słonecznej zaczną znikać za Księżycem między godziną 19:10 a 19:18. Najgłębsza faza przypadnie około godziny 20:00, czyli tuż przed zachodem Słońca. W wielu regionach wschodniej i południowo-wschodniej Polski Słońce schowa się za horyzont jeszcze przed końcem zjawiska, dlatego ostatnia faza zaćmienia nie będzie już widoczna.
Zobacz również:
Gdzie widoczność zaćmienia Słońca będzie najlepsza?
Najlepszych warunków do obserwacji można spodziewać się w zachodniej i południowo-zachodniej Polsce, zwłaszcza na Dolnym Śląsku, Pomorzu Zachodnim, ziemi lubuskiej i zachodzie Wielkopolski. To właśnie tam Księżyc zakryje największą część tarczy Słońca - we Wrocławiu około 87 proc. jej średnicy, w Warszawie niemal 85 proc., a w Krakowie około 71 proc. Mieszkańcy zachodnich regionów zyskają także więcej czasu na obserwację, ponieważ Słońce zachodzi tam później niż we wschodniej części kraju. Trzeba jednak pamiętać, że nawet bardzo głębokie zaćmienie może okazać się trudne do zobaczenia, jeśli zachodni horyzont zasłonią chmury lub przeszkody terenowe.
Równie ważny będzie wybór konkretnego punktu obserwacyjnego. Najlepiej sprawdzą się otwarte przestrzenie z szerokim widokiem na zachodni horyzont, takie jak plaże, brzegi jezior, rozległe pola czy wzniesienia pozbawione wysokiej zabudowy. W tym przypadku zanieczyszczenie światłem nie ma większego znaczenia, ponieważ zjawisko rozegra się jeszcze przed zachodem Słońca, natomiast nawet pojedynczy pas drzew lub budynki mogą zasłonić tarczę na kilkanaście minut przed jej zniknięciem za horyzontem.
Zobacz również:
Jak bezpiecznie obserwować zaćmienie Słońca?
Nawet jeśli podczas zaćmienia Księżyc przesłoni większość tarczy Słońca, patrzenie na nie bez odpowiedniego zabezpieczenia nadal jest niebezpieczne. Promieniowanie słoneczne pozostaje na tyle silne, że może doprowadzić do trwałego uszkodzenia siatkówki, często bez bólu i natychmiastowych objawów. Pierwsze symptomy, takie jak pogorszenie ostrości widzenia, ciemna plama w centrum obrazu czy zniekształcenie prostych linii, mogą pojawić się dopiero po kilku godzinach lub nawet następnego dnia. Do obserwacji należy używać wyłącznie specjalnych okularów lub filtrów słonecznych spełniających normę ISO 12312-2, ponieważ zwykłe okulary przeciwsłoneczne, przyciemniane szkło czy inne domowe sposoby nie zapewniają skutecznej ochrony.
Jeszcze większej ostrożności wymagają lornetki, teleskopy i aparaty fotograficzne z teleobiektywami, które skupiają promienie słoneczne i mogą błyskawicznie uszkodzić wzrok lub sprzęt. W takich urządzeniach filtr ochronny musi być zamontowany przed przednią soczewką, a nie przy okularze czy wizjerze. Bezpieczną alternatywą pozostaje obserwacja pośrednia, na przykład z wykorzystaniem prostego projektora otworkowego wyświetlającego obraz Słońca na jasnej powierzchni.
Zobacz również:
Kiedy kolejne zaćmienie Słońca w Polsce?
Następna okazja do obserwacji zaćmienia Słońca pojawi się dość szybko. Już 2 sierpnia 2027 roku nad Polską ponownie zobaczymy zaćmienie częściowe, jednak w tym wypadku zjawisko będzie można obserwować od późnego poranka do wczesnego popołudnia.
Kolejne częściowe zaćmienia przypadną 12 czerwca 2029 roku, 1 czerwca 2030 roku oraz 20 marca 2034 roku.
Znacznie dłużej trzeba będzie natomiast czekać na całkowite zaćmienie widoczne z terytorium Polski. Zgodnie z obecnymi obliczeniami pas pełnego cienia Księżyca przejdzie przez część kraju 7 października 2135 roku. Oznacza to, że tegoroczne zaćmienie będzie jedną z najbardziej efektownych okazji do obserwacji Słońca w Polsce w najbliższych dekadach.
