Gwałtowna przeszłość Marsa zapisana w skale
Mars od miliardów lat skrywa historię gwałtownych wydarzeń, które ukształtowały jego powierzchnię. Teraz naukowcy analizujący dane z łazika Perseverance natrafili na wyjątkowy zapis tych procesów. Badania wskazują, że skały znajdujące się na obrzeżach krateru Jezero powstały w wyniku serii potężnych uderzeń asteroid, dzięki czemu stanowią jedno z najstarszych świadectw burzliwej przeszłości Czerwonej Planety.
Zespół misji odkrył warstwę skalną nazwaną Broom Point, której grubość wynosi około 75 metrów. Według badaczy formacja liczy ponad 3,9 miliarda lat i została zbudowana z materiału wyrzuconego podczas kolejnych uderzeń dużych asteroid.
- Na Ziemi nasza najwcześniejsza historia geologiczna została zasadniczo rozdrobniona, zniekształcona i zatarta przez tektonikę płyt. Ponieważ na Marsie nie występuje tektonika płyt, która umożliwiałaby recykling skorupy planetarnej, te pradawne ślady pozostały nienaruszone, dając nam rzadką okazję do wglądu w okres geologiczny - powiedział Ken Farley, zastępca kierownika naukowego projektu Perseverance.
Łazik zszedł z zachodniej krawędzi krateru Jezero na początku 2025 roku. Rozpoczął wtedy badanie Broom Point za pomocą swoich instrumentów naukowych. Dane ujawniły sześć odrębnych rodzajów skał, w tym brekcje - skały zbudowane z kanciastych fragmentów - naprzemiennie z warstwami drobnoziarnistego, sproszkowanego pyłu skalnego.
Obecność maleńkich, ciemnych, szklistych kuleczek w warstwach dostarczyła ważnej wskazówki dotyczącej tego, jak powstały te skały. Chociaż wulkany mogą wytwarzać podobne szkliste kropelki, rzadko występują one w tak dużej ilości, co wskazuje raczej na uderzenia asteroid jako główny czynnik kształtujący te skały. W rzeczywistości największe z tych kuleczek dorównują tym, które zostały wyrzucone w wyniku uderzenia w Ziemię asteroidy Chicxulub, doprowadzającej do wyginięcia dinozaurów. Wygląda więc na to, że w tym regionie wczesnego Marsa wielokrotnie miały miejsca uderzenia o dużej energii.
Perseverance odkrywa świadectwa potężnych uderzeń sprzed 4 mld lat
Niektóre warstwy Broom Point są nachylone pod kątem przekraczającym 80 stopni - niemal pionowo - co jest wartością zbyt dużą, aby mogła być spowodowana uderzeniem, które doprowadziło do powstania krateru Jezero.
Naukowcy podejrzewają więc, że miało miejsce podwójne uderzenie. Najpierw kolosalne uderzenie asteroidy utworzyły basen Isidis o średnicy ok. 1500 km, a następnie nastąpiło drugie uderzenie, tworząc krater Jezero. To właśnie drugie uderzenie spowodowało wypiętrzenie już przechylonych skał, tworząc imponujące formacje, które możemy zobaczyć na Marsie dziś.
Aby dokładnie określić, kiedy dokładnie miały miejsce te wydarzenia, zespół Perseverance pobrał dwie próbki rdzenia. Gdyby przyszła misja miała je sprowadzić na Ziemię, datowanie laboratoryjne pozwoliłoby określić, kiedy i jak często uderzenia miały miejsce na wczesnym Marsie.
Badanie opublikowano w czasopiśmie Journal of Geophysical Research: Planets.
