W skrócie
- Europejska Agencja Kosmiczna pomyślnie wystrzeliła satelity FLEX i Sentinel-3C, które wyniosła w kosmos rakieta Vega-C startująca z Gujany Francuskiej.
- FLEX to pierwsza misja ESA poświęcona badaniu fluorescencji roślin, co pozwoli na ocenę efektywności fotosyntezy oraz analizę zdrowia ekosystemów.
- Satelita Sentinel-3C dołącza do programu Copernicus w celu ciągłego monitorowania parametrów środowiskowych, w tym oceanów, lądów oraz atmosfery.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Nowy kamień milowy w europejskich programach obserwacji Ziemi
Satelita badawczy FLEX, należący do programu Earth Explorer oraz satelita Copernicus Sentinel-3C zostały pomyślnie wyniesione na orbitę, o czym poinformowała dziś (15 września 2026) Europejska Agencja Kosmiczna. Do startu doszło z Europejskiego Portu Kosmicznego w Gujanie Francuskiej na pokładzie rakiety Vega-C.
Lot oznaczony jako VV30 wystartował 14 września o godz. 22:21 czasu lokalnego. Aby pomieścić oba ładunki wewnątrz owiewki rakiety Vega-C, zastosowano specjalny adapter ładunku o nazwie Vespa. Sentinel-3C umieszczono na górze struktury, dzięki czemu jako pierwszy trafił na orbitę, natomiast FLEX został odseparowany około godzinę później.
Po rozdzieleniu satelitów Europejskie Centrum Operacji Kosmicznych w Niemczech odebrało pierwsze sygnały z obu jednostek. Potwierdziło to bezpieczne uwolnienie z rakiety i nawiązanie łączności z kontrolą naziemną. Kontrolerzy misji rozpoczęli tzw. fazę uruchomienia i wczesnej orbity, skrupulatnie sprawdzając stan techniczny i działanie wszystkich systemów pokładowych.
Wydarzenie to wyznacza nowy krok w realizacji europejskich programów obserwacji Ziemi. "Dzisiejszy start to zwieńczenie lat innowacji naukowych, doskonałości inżynieryjnej i współpracy międzynarodowej" - skomentowała Simonetta Cheli, dyrektorka programów obserwacji Ziemi w ESA.
FLEX jako pionier badania fotosyntezy z kosmosu
Misja FLEX została zaprojektowana jako pierwsza konstrukcja ESA dedykowana wyłącznie badaniu fotosyntezy roślin z kosmosu. Jej głównym instrumentem jest spektrometr obrazujący fluorescencję. Urządzenie to rejestruje niezwykle słabe promieniowanie emitowane przez rośliny podczas pochłaniania światła słonecznego.
Sygnał ten jest całkowicie niewidoczny dla ludzkiego oka, ale pozwala bezpośrednio ocenić wydajność, z jaką roślinność przekształca światło i dwutlenek węgla w energię. Zgromadzone dane pomogą naukowcom w analizie kondycji roślin, produktywności ekosystemów, wpływu stresu środowiskowego czy zmian klimatycznych.
"Opracowany w ramach programu FutureEO, FLEX jest misją badawczą, która pogłębi naszą wiedzę o zdrowiu roślin i roli fotosyntezy w cyklach węgla i wody" - wyjaśnia Simonetta Cheli. Niezwykle delikatny pomiar fluorescencji roślin będzie zestawiany z danymi o atmosferze i powierzchni Ziemi. Połączenie tych obserwacji da badaczom pełny wgląd w funkcjonowanie światowej flory.
Zobacz również:
Sentinel-3C będzie monitorować parametry środowiskowe Ziemi
Satelita Sentinel-3C to trzecia jednostka z serii Sentinel-3 (dwie poprzednie zostały wyniesione w lutym 2016 r. oraz w kwietniu 2018 r.), stworzona do kontynuacji długoterminowego zbierania danych środowiskowych. Wchodzi on w skład programu Copernicus, stanowiącego komponent obserwacji Ziemi w ramach struktury UE. Za rozwój satelity odpowiadała ESA.
Aparatura zamontowana na satelicie umożliwia ciągłą obserwację oceanów, lądów, lodowców i atmosfery. Pomiary obejmują m.in. temperaturę powierzchni lądu i morza, stan lodów, kolor oceanów, poziom wód śródlądowych czy wskaźniki roślinności. Zbierane dane w czasie zbliżonym do rzeczywistego zasilają systemy prognozowania oceanicznego i monitorowania klimatu.
Po zakończeniu fazy rozruchu ESA i Eumetsat będą razem odpowiadać za prowadzenie misji. Europejska Organizacja Eksploatacji Satelitów Meteorologicznych przejmie kontrolę nad rutynowymi operacjami i dostarczaniem danych morskich oraz atmosferycznych, z kolei Europejska Agencja Kosmiczna zajmie się danymi dotyczącymi lądów, kriosfery i wód śródlądowych.
Wspólne wyniesienie dwóch satelitów przez rakietę Vega-C
Wspólne wyniesienie obu misji w ramach lotu VV30 potwierdziło zdolność rakiety Vega-C do dostarczania ładunków na odmienne orbity. Urządzenie FLEX umieszczono w dolnej części adaptera Vespa, natomiast Sentinel-3C znajdował się bezpośrednio nad nim.
Należąca do nowej generacji rakiet Vega-C konstrukcja potrafi wynieść do 2300 kg ładunku na niską orbitę okołoziemską. Masa startowa rakiety wynosi 210 ton. Napęd stanowią trzy stopnie na paliwo stałe oraz czwarty stopień z silnikiem na paliwo ciekłe, który odpowiada za precyzyjne umieszczenie satelitów na właściwych trajektoriach.
Programem Vega-C kieruje ESA, współpracując z firmą Avio jako głównym wykonawcą i autorem projektu. Podczas tego startu Avio pełniło również rolę operatora usługi przewozowej. "Przygotowanie i wystrzelenie dwóch satelitów jednocześnie nie jest łatwym zadaniem. Moje podziękowania kieruję do wielu ekspertów, którzy przyczynili się do rozwoju, testów i przygotowania obu satelitów do startu" - powiedziała Simonetta Cheli.
Lot w tandemie, manewry orbitalne i dalsze plany dla misji
Po dotarciu w przestrzeń kosmiczną rozpoczyna się etap przygotowania instrumentów do pełnej pracy naukowej. Inżynierowie ESA z centrum w Niemczech przeprowadzają szczegółowe testy sprawnościowe urządzeń. W przyszłości obydwa satelity podzielą zadania operacyjne. Eumetsat przejmie zarządzanie Sentinel-3C, a FLEX pozostanie pod bezpośrednią kontrolą ESA. Zanim to jednak nastąpi, zaplanowano precyzyjne manewry orbitalne.
Początkowo FLEX znajdzie się na orbicie w układzie tandemowym z satelitą Sentinel-3A. W późniejszym etapie Sentinel-3C zmieni pozycję, aby zastąpić Sentinel-3A w tej wspólnej formacji. Główną zaletą lotu w tandemie jest możliwość zestawiania pomiarów fluorescencji z badaniami atmosfery i lądu prowadzonymi w tym samym czasie. Sentinel-3 dostarczy niezbędnych danych o chmurach, aerozolach, pyle czy parze wodnej, wzbogacając obserwacje roślinności.
