Teleskop Hubble'a spadnie z orbity i rozbije się o Ziemię. NASA podała terminy

Kosmiczny Teleskop Hubble'a (HST) służy astronomom z NASA, ESA i nie tylko już od ponad 35 lat. Niedawno amerykańscy eksperci alarmowali, że jakość wykonywanych przez niego zdjęć spada i efekt ten będzie postępował z uwagi na coraz liczniejsze satelity. Gdy jednak był w pełni sił, Hubble przyczynił się m.in. do odkrycia ciemnej energii poprzez jego niezwykle precyzyjne obserwacje odległych supernowych typu Ia i gwiazd zmiennych pulsujących (cefeid). Pomógł również ustalić szacowany wiek Wszechświata na 13,8 mld lat. Wcześniej zakładano coś pomiędzy 10 a 20 mld.

Wszystko ma jednak swój koniec i Hubble nie będzie działał wiecznie. Zresztą nie został nawet zaprojektowany do bezustannego orbitowania wokół Ziemi. Obecnie okrąża on planetę z prędkością 28,163 km/h, nie mając własnego napędu, a opór atmosferyczny powoduje, że coraz bardziej zbliża się on do momentu, w którym nie będzie mógł dłużej orbitować i spadnie na Ziemię.

Eksperci z NASA obliczyli, kiedy najpewniej dojdzie do upadku teleskopu, oraz oszacowali, czym to może grozić dla mieszkańców Ziemi.

Teleskop Hubble'a według pomiarów ze stycznia 2026 r. znajduje się na wysokości ok. 525-535 km nad Ziemią. Od czasu jego wystrzelenia w 1990 r. jego orbita obniżyła się o kilkadziesiąt kilometrów i najpewniej będzie się obniżać dalej. Kiedy nastąpi moment krytyczny, w którym kosmiczne obserwatorium nie będzie mogło dłużej krążyć i spadnie?

NASA podała prognozowane daty zdarzenia. W najlepszym wypadku Hubble pozostanie na orbicie do 2040 r., a w najgorszym - w 2029. Najbardziej jednak prawdopodobny scenariusz mówi o 2033 r. Może to jednak zależeć od kilku czynników. "Wyniki tego badania wskazują, że dla nominalnej przewidywanej aktywności słonecznej i średniej prognozowanej powierzchni przewiduje się, że HST ponownie wejdzie w odczuwalną ziemską atmosferę w 2033, zostawiając za sobą ślad szczątków rozciągający się na od ok. 350 km do 800 km wzdłuż toru naziemnego" - wyjaśniają eksperci z NASA. To właśnie rok 2033 uznawany jest za najbardziej prawdopodobną datę deorbitacji Hubble'a.

Wariant optymistyczny (2040 r.) bierze pod uwagę scenariusz, w którym aktywność Słońca będzie dostatecznie niska, a atmosfera - rzadka. Wariant pesymistyczny (2029 r.) zakłada natomiast silną aktywność słoneczną, która "nadyma" atmosferę, przez co teleskop spadnie szybciej. Astronomowie oceniają prawdopodobieństwo tego scenariusza na 10%.

Wiadomo również, że gdy Hubble obniży swoją wysokość do 400 km nad Ziemią, wejdzie w strefę bez powrotu. Opór powietrza stanie się wtedy tak silny, że obserwatorium spłonie w ciągu roku. NASA uważa jednak, że szczątki teleskopu spadną na Ziemię, a to wiąże się z pewnym zagrożeniem. Jakim dokładnie?

Jako że Kosmiczny Teleskop Hubble'a nie został zaprojektowany z myślą o kontrolowanym ponownym wejściu w odczuwalną atmosferę (nie ma silników i nie można nim sterować), istnieją pewne obawy, że gdy już do tego dojdzie, może on stwarzać zagrożenie dla mieszkańców Ziemi. Ma on wielkość autobusu (ok. 13 m długości), a przejście przez atmosferę może przetrwać nawet od 2 do 4 ton materiału, w tym elementy konstrukcyjne, szklane lustro i zbiorniki.

Naukowcy nie są jeszcze w stanie dokładnie ustalić, w którym miejscu spadnie. Wyliczyli oni jednak poprzez dwie przeprowadzone symulacje, że "prawdopodobieństwo wypadku waha się od średniego ryzyka całkowitego 1:330 w całym regionie nachylenia, przez który przechodzi HST, do 1:31,000 dla najbardziej odległego regionu południowego Pacyfiku".

Jeśli natomiast dojść ma do rozpadu orbity (ang. orbital decay) i wejścia w atmosferę w 2033 r. z inklinacją 28.5°, wówczas ryzyko wypadku wynosić ma 1:330. Jest jeszcze jedna możliwość. "Najgorszy scenariusz spełniłby się, gdyby szczątki HST spadły na Makau, gdzie spodziewanych byłoby od 2 do 4 ofiar z uwagi na gęstość zaludnienia. Przynajmniej jedna ofiara byłaby również spodziewana, gdyby uderzył on w Hongkong lub Singapur" - wyjaśnia NASA. Inne możliwe lokalizacje upadku szczątków to Floryda, Meksyk, Afryka, Indie czy Australia.

Scenariusze te są niezgodne z obecnymi standardami bezpieczeństwa NASA, takimi jak NASA-STD-8719.14C, zgodnie z którymi ryzyko dla społeczeństwa powinno być nie większe niż 1:10,000. Co dalej? Prowadzone będą kolejne badania, które pomogą precyzyjniej przewidzieć czas i miejsce upadku Teleskopu Hubble'a. Będą brane pod uwagę takie kwestie, jak prognozy cyklu słonecznego i warunki geomagnetyczne.

Teoretycznie mogą też zostać podjęte środki zaradcze, łącznie z ewakuacją ludności - o ile będzie wiadomo, gdzie spadnie teleskop. Może być również wysłana misja przechwytująca.