Wpływ burz słonecznych na trzęsienia ziemi. Naukowcy to zbadali
Badacze z Japonii przedstawili nowy model, który wskazuje potencjalny związek między burzami słonecznymi a trzęsieniami ziemi. Obserwacje potwierdziły zbieżność okresów wzmożonej aktywności słonecznej z silnymi wstrząsami, co wpisuje się w tę hipotezę. Odkrycie mogłoby poprawić ocenę ryzyka sejsmicznego, ale potrzeba dalszych interdyscyplinarnych badań.
Naukowcy z Kioto badają powiązania burz słonecznych z trzęsieniami ziemi
Naukowcy z Uniwersytetu w Kioto w Japonii proponują nowy model, według którego burze słoneczne powodowane przez koronalne wyrzuty masy ze Słońca (CME), mogą wpływać na strefy uskokowe w skorupie Ziemi.
Badacze tłumaczą, że wraz ze wzrostem tego typu aktywności słonecznej gęstość elektronów w jonosferze może zostać znacząco zaburzona. Naukowcy podkreślają, że niezwykłe anomalie jonosferyczne były wielokrotnie obserwowane tuż przed dużymi trzęsieniami, a ich praca dostarcza potencjalnego fizycznego mechanizmu wyjaśniającego to zjawisko.
Burze słoneczne a trzęsienia ziemi. Model naukowców z Japonii
Model sugeruje możliwy scenariusz - jeśli uskok jest już krytycznie naprężony, dodatkowy impuls z jonosfery może "przeważyć szalę", prowadząc do wstrząsu. Badacze wyjaśniają, że za taki bodziec można uznać zwiększenie gęstości elektronów w jonosferze i powstania ujemnie naładowanej warstwy w dolnej jonosferze. Może to tworzyć silne pola elektryczne, które przenikają do mikroskopijnych szczelin w skałach głęboko pod powierzchnią. Powstałe tam ciśnienie elektrostatyczne może osiągać wartości porównywalne z innymi znanymi czynnikami wpływającymi na stabilność uskoków, takimi jak siły pływowe. Naukowcy zwracają uwagę, że część silnych trzęsień ziemi w Japonii - w tym wstrząsy na Półwyspie Noto w 2024 roku - nastąpiła wkrótce po okresach wzmożonej aktywności Słońca. Zastrzegają jednak, że nie dowodzi to związku przyczynowego, a jedynie wpisuje się w hipotezę, że zaburzenia jonosfery mogą sprzyjać wstrząsom, gdy uskoki są już nadwyrężone.
- Mechanizm ten oferuje nowe spojrzenie na interakcje między systemami atmosferycznymi i litosferycznymi i sugeruje, że monitorowanie warunków jonosferycznych może poprawić możliwości prognozowania trzęsień ziemi - wyjaśniają autorzy badania opublikowanego w czasopiśmie naukowym "International Journal of Plasma Environmental Science and Technology".
Potrzeba dalszych badań, by lepiej oceniać ryzyko sejsmiczne
Nowe podejście sugeruje, że na trzęsienia ziemi mogą wpływać nie tylko procesy wewnętrzne, ale także warunki w jonosferze. Połączenie jej monitoringu z pomiarami podziemnymi - oraz wykorzystanie tomografii GNSS i danych o pogodzie kosmicznej - ma pomóc ustalić, czy i kiedy zaburzenia jonosferyczne mogą oddziaływać na skorupę ziemską i wpływać na ryzyko sejsmiczne.
- Poprzez integrację zasad geofizycznych, atmosferycznych i elektrostatycznych, niniejsza praca podkreśla znaczenie sprzężenia jonosfery ze skorupą i jego implikacje dla oceny zagrożenia sejsmicznego. Odkrycia te podkreślają potrzebę dalszych badań interdyscyplinarnych w celu walidacji proponowanego mechanizmu i udoskonalenia modeli predykcyjnych dla prekursorów trzęsień ziemi - zaznaczają naukowcy.
