Spis treści:
- 12 sierpnia częściowe zaćmienie Słońca w Polsce
- Pogoda na zaćmienie Słońca w Polsce. Gdzie będzie najmniej chmur?
- Jak bezpiecznie obserwować zaćmienie Słońca?
12 sierpnia częściowe zaćmienie Słońca w Polsce
W środę 12 sierpnia wieczorem nad Polską rozpocznie się częściowe zaćmienie Słońca. Pierwszy kontakt tarcz nastąpi po godzinie 19:10 - w Szczecinie około 19:13, w Warszawie o 19:14, w Poznaniu o 19:15, we Wrocławiu o 19:17, a w Krakowie około 19:18. Najgłębsza faza przypadnie później, mniej więcej między 19:56 a 20:09. W skali globalnej będzie to całkowite zaćmienie Słońca, widoczne m.in. z Grenlandii, Islandii i Hiszpanii.
Polska znajdzie się poza pasem całkowitości, ale w wielu regionach Księżyc przesłoni zdecydowaną większość tarczy słonecznej. Największa faza wystąpi na zachodzie kraju: we Wrocławiu zakrycie sięgnie około 85 proc., w Szczecinie 84 proc., a w Poznaniu 83,9 proc. W Gdańsku i Warszawie będzie to około 82 proc., natomiast w Krakowie zaledwie 64,3 proc. Przy zakryciu przekraczającym 80 proc. Słońce będzie widoczne jako wyraźnie zwężona część tarczy, jednak nie zapadnie ciemność charakterystyczna dla zaćmienia całkowitego.
Nietypowa będzie również pora zjawiska, ponieważ maksimum przypadnie tuż przed zachodem Słońca. W Krakowie tarcza zniknie za horyzontem około 20:04, w Warszawie około 20:06, a we Wrocławiu dopiero około 20:19, dlatego szczególnie ważny będzie odsłonięty widok w kierunku zachodnim. Dobre stanowisko powinno znajdować się z dala od wysokich budynków, drzew i wzniesień zasłaniających horyzont, ponieważ nawet przy bezchmurnym niebie mogą one uniemożliwić podziwianie zaćmienia.
Zobacz również:
Pogoda na zaćmienie Słońca w Polsce. Gdzie będzie najmniej chmur?
Prognozy na 12 sierpnia dla Polski wyglądają dość korzystnie, choć nie dają jeszcze pewności co do zachmurzenia w konkretnych regionach. Według aktualnych przewidywań IMGW i ECMWF 12 sierpnia ma być przeważnie pogodnie i bez większego ryzyka opadów, a temperatury w wielu miejscach sięgną około 23-27 st. C. Największym znakiem zapytania pozostaje obecność chmur w godzinach wieczornych, gdy rozpocznie się najciekawsza część zjawiska.
Zobacz również:
Na chwilę obecną dość obiecująco wypada Dolny Śląsk, ponieważ łączy korzystną prognozę z jedną z największych faz zaćmienia w kraju. Nieco mniej pewnie wygląda sytuacja na północnym zachodzie, gdzie również spodziewane jest bardzo duże zakrycie Słońca przez Księżyc, ale prognozy dopuszczają więcej chmur.
Miejsce obserwacji warto zaplanować wcześniej, wybierając punkt z szeroko odsłoniętym zachodnim horyzontem, na przykład plażę, otwarte pole lub wzniesienie bez wysokiej zabudowy i drzew. Dobrze jednak przygotować także dwie lub trzy alternatywne lokalizacje w promieniu kilkunastu lub kilkudziesięciu kilometrów, a ostateczną decyzję podjąć 12 sierpnia na podstawie porannych i popołudniowych prognoz godzinowych oraz zdjęć satelitarnych. Jeśli tuż przed zaćmieniem okaże się, że nad wybranym miejscem utrzymuje się pas chmur, a niedaleko pojawiają się rozpogodzenia, krótki przejazd może znacząco zwiększyć szanse na zobaczenie maksimum zjawiska.
Jak bezpiecznie obserwować zaćmienie Słońca?
Częściowe zaćmienie nie sprawia, że patrzenie na naszą gwiazdę staje się bezpieczne. Nawet gdy Księżyc zakrywa większość tarczy, pozostały fragment fotosfery nadal emituje intensywne światło, które oko skupia na siatkówce. W normalnych warunkach silny blask szybko wywołuje mrużenie i odruchowe odwrócenie wzroku, natomiast podczas głębokiego zaćmienia Słońce wydaje się słabsze, przez co łatwiej patrzeć na nie dłużej. To właśnie wtedy może dojść do uszkodzenia komórek siatkówki, a problem polega również na tym, że nie musi temu towarzyszyć natychmiastowy ból.
Wieczorna pora zjawiska również nie zmniejsza zagrożenia na tyle, by można było obserwować Słońce bez ochrony. Nisko nad horyzontem jego światło jest wprawdzie częściowo osłabiane przez atmosferę, ale nadal pozostaje zbyt intensywne dla ludzkiego wzroku, a cienkie chmury czy zamglenie nie pełnią funkcji filtra. Do bezpośredniej obserwacji należy używać wyłącznie okularów lub wizjerów słonecznych zgodnych z normą ISO 12312-2. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne, nawet bardzo ciemne, nie zapewniają odpowiedniej ochrony.
Szczególnej ostrożności wymagają też lornetki, teleskopy i aparaty fotograficzne, ponieważ ich układy optyczne skupiają znacznie więcej promieniowania niż nieuzbrojone oko. W takim przypadku filtr słoneczny musi być zamontowany przed obiektywem urządzenia, a same okulary zaćmieniowe nie wystarczają do bezpiecznego patrzenia przez instrument. Alternatywą jest obserwacja pośrednia, na przykład za pomocą projektora otworkowego, który pozwala wyświetlić obraz Słońca na jasnej powierzchni bez patrzenia w jego stronę.
