Wyjątkowo jasny bolid przeleciał nad Polską. Kula ognia na nagraniu

Jak poinformowała sieć stacji badawczych Skytinel, dysponująca zaawansowanymi kamerami rejestrującymi tego typu zjawiska, w piątek wieczorem (17 kwietnia 2026) nad polskim niebem przeleciał wyjątkowy bolid - jeden z najjaśniejszych w ostatnim czasie. Był on widoczny z oddali, w tym z województw wielkopolskiego, łódzkiego i lubelskiego.

Eksperci z serwisu Nocne Niebo wyjaśniają naturę tego fenomenu: "Czas trwania obserwacji wyniósł od czterech do pięciu sekund, co jak na meteor jest wartością dużą i sugeruje wyraźny, dobrze zauważalny przelot. Tego typu zjawiska powstają, gdy większy od standardowego meteoroid wchodzi w ziemską atmosferę i na skutek tarcia gwałtownie się rozgrzewa". Generowane przez niego światło jest efektem spalania powierzchni skały, która osiąga temperaturę kilku tysięcy stopni Celsjusza.

Przebieg lotu był na tyle nietypowy, że wywołał u obserwatorów specyficzne złudzenia optyczne. "Meteoroid wielokrotnie rozbłyskiwał, dlatego niektórzy świadkowie mieli wrażenie, że obiekt 'wirował' w atmosferze" - raportują przedstawiciele Skytinel. Co ciekawe, mimo tak gwałtownego przebiegu zjawiska nie odnotowano wielu zgłoszeń dotyczących efektów akustycznych, choć bolidom często towarzyszy grom dźwiękowy.

Niezwykle szczegółową relację z obserwacji przytoczył Karol Wójcicki, prowadzący bloga "Z głową w gwiazdach", powołując się na relacje świadkiń. "Duża, wyraźna kula z intensywnie czerwonym jądrem, przechodzącym w kolor pomarańczowy i żółty. Obiekt posiadał bardzo dużą ilość intensywnej, głębokiej zieleni. Zielona łuna była szeroka i niezwykle nasycona, choć ze względu na perspektywę wydawała się zwarta tuż za obiektem. Jasność była ekstremalnie wysoka - mimo świateł miejskich zjawisko było dominujące i doskonale widoczne. Nie słyszałyśmy żadnych dźwięków". Ekspert udostępnił też niesamowite nagranie.

Przelot kosmicznego gościa nad Polską zbiegł się w czasie z kolacją towarzyszącą XIV Konferencji Meteorytowej organizowanej przez Polskie Towarzystwo Meteorytowe. Dzięki temu specjaliści otrzymali wyjątkowo bogaty materiał badawczy. "Dysponujemy bogatym zestawem danych z kamer kierunkowych i all-sky, a także ze specjalistycznego spektrografu, który pozwoli nam ocenić skład meteoroidu. Można powiedzieć, że 'otoczyliśmy' bolid z każdej strony" - czytamy w oficjalnym komunikacie Skytinel.

Wstępne analizy trajektorii lotu pozwoliły ustalić pochodzenie obiektu. Meteoroid poruszał się po orbicie lekko wykraczającej poza orbitę Marsa, a jego pełny obieg wokół Słońca zajmował nieco ponad 1,5 roku ziemskiego. Czy doszło do uderzenia meteorytu o Ziemię? Naukowcy nie wykluczają takiego ekscytującego scenariusza. Możliwe, że fragmenty kosmicznej skały przetrwały spalanie w atmosferze i upadły gdzieś na powierzchnię planety. Nie zgłoszono jednak do tej pory jakichkolwiek szkód.

Co dalej? Obecnie trwa kompleksowa i szczegółowa analiza wszystkich zebranych danych. Wyniki tych prac zostaną w pierwszej kolejności udostępnione instytucjom naukowym oraz członkom sieci monitoringu. Jeśli badania potwierdzą, że fragmenty kosmicznej skały dotarły do ziemi, Skytinel obiecał ujawnić dokładny obszar poszukiwań po upływie 14 dni. Do tego czasu lokalizacja potencjalnego spadku pozostaje tajemnicą ekspertów. Dane z tego miesiąca nie są jeszcze również dostępne w aplikacji "Bolide Detections from Geostationary Lightning Mapper" na stronie NASA.

Bolid to spektakularny obiekt niebieski wywodzący się z komety, asteroidy lub meteoroidu, które przybywają z kosmosu i z ogromną prędkością wdzierają się w ziemską atmosferę. W wyniku ekstremalnego tarcia i ciśnienia obiekty te rozgrzewają się do białości, emitując intensywne światło. Choć każdy świecący obiekt tego typu nazywamy meteorem, mianem bolidu określa się zjawiska wyjątkowo jasne (przewyższające blaskiem planetę Wenus) które często kończą swój przelot widowiskową i głośną eksplozją jeszcze przed uderzeniem w ziemię.

Choć Międzynarodowa Unia Astronomiczna nie posiada jednej, sztywnej definicji tego terminu, w środowisku naukowym bolid jest utożsamiany z ognistą kulą (ang. fireball) o jasności przekraczającej magnitudę -4. Dla astronomów pojęcie to ma szczególne znaczenie w kontekście zjawisk akustycznych oraz tzw. superbolidów, czyli obiektów o ekstremalnej sile wybuchu. Termin ten bywa również używany w szerszym sensie do opisu wszelkich dużych ciał niebieskich zdolnych do tworzenia kraterów lub wywoływania fali uderzeniowej w atmosferze.

Historia pokazuje, że eksplozje bolidów mogą nieść ze sobą realne zagrożenie dla mieszkańców Ziemi. Najbardziej znanym przykładem z ostatnich lat jest incydent z 2013 roku nad rosyjskim Czelabińskiem, gdzie wybuch o sile 500 kiloton trotylu spowodował liczne obrażenia u ludzi i uszkodził setki budynków. Najbardziej tajemniczym zjawiskiem tego typu była historyczna katastrofa tunguska w 1908 roku.