Zorze na Ganimedesie i Ziemi wykazują zaskakujące podobieństwa
Najnowsze badania oparte na danych z sondy Juno ujawniły, że zorze występujące na Ganimedesie, największym naturalnym satelicie Jowisza i największym księżycu Układu Słonecznego, wykazują duże podobieństwa do zórz polarnych obserwowanych na Ziemi. Misja Juice może przynieść kolejne szczegóły dotyczące zjawisk na tym księżycu.
Największy księżyc Układu Słonecznego pod lupą naukowców
Ganimedes to potężny naturalny satelita planety Jowisz - jest największym księżycem w Układzie Słonecznym i jako jedyny spośród innych tego typu obiektów posiada własne dipolowe pole magnetyczne. Pod lodową skorupą Ganimedesa może skrywać się rozległy ocean, przez co księżyc ten jest uważany za jedno z potencjalnych miejsc występowania życia pozaziemskiego. Odkryty w 1610 roku przez Galileusza, do dziś pozostaje przedmiotem intensywnych badań i planowanych misji kosmicznych.
Badania układu Jowisza przyspieszyła sonda Juno, która w 2021 roku przeleciała też blisko Ganimedesa. Przed misją Juno prowadzone z Ziemi obserwacje zachodzących na tym księżycu zjawisk nie pozwalały dostrzec szczegółów. Najnowsze badania dotyczące Ganimedesa, oparte na informacjach z Juno, wykazały niezwykłe podobieństwo pomiędzy zorzami występującymi na największym księżycu w Układzie Słonecznym a zorzami na Ziemi.
Zorze na Ganimedesie. Podobieństwo do zjawisk na Ziemi
Zespół z Laboratorium Fizyki Planetarnej i Atmosferycznej (LPAP) z Uniwersytetu w Liège w Belgii analizuje dane o zorzach na Ganimedesie zebrane przez sondę Juno. Naukowcy po raz pierwszy uchwycili teraz subtelne szczegóły zórz polarnych na Ganimedesie. Zorze polarne powstają w wyniku oddziaływania wiatru słonecznego z polem magnetycznym i atmosferą - na Ziemi prowadzi to do wzbudzania tlenu i azotu, które emitują charakterystyczne kolorowe światło.
- Zorze obserwuje się również na Ganimedesie, a ich przyczyną jest wytrącanie elektronów w jego rzadkiej atmosferze tlenowej - wyjaśnia Philippe Gusbin, którego praca magisterska z nauk kosmicznych stanowiła podstawę nowych badań opublikowanych w "Astronomy & Astrophysics".
Misja Juice może pomóc ujawnić kolejne tajemnice księżyców Jowisza
Naukowcy odkryli, że zorza na Ganimedesie nie jest jednolita - rozpada się lokalnie na łańcuch jasnych plam. Badacz z LPAP Alessandro Moirano wyjaśnia, że podobne struktury, znane jako "auroral beads", zaobserwowano też w zorzach polarnych na Ziemi i Jowiszu, gdzie są one powiązane z zakrojonymi na szeroką skalę przemianami w magnetosferze, które uwalniają ogromne ilości energii i powodują intensywną aktywność zorzy polarnej.
Ganimedes oddziałuje z otoczeniem kosmicznym Jowisza w podobny sposób, jak Ziemia oddziałuje z wiatrem słonecznym; dlatego odkrycie plam zorzy polarnej na Ganimedesie, podobnych do tych na Ziemi, sugeruje, że "podstawowe procesy fizyczne mogą być ogólnie wywoływane w sprzężeniu między dowolnym ciałem niebieskim, jego magnetosferą i siłami zewnętrznymi", wyjaśniają specjaliści. Misja Juice ESA, która jest obecnie w drodze na Jowisza, przeprowadzi też dedykowane obserwacje Ganimedesa, co może pomóc dowiedzieć się więcej na temat zachodzących tam zjawisk.
