W ten weekend zmiana czasu. Śpimy dłużej czy krócej?

Zmiana czasu na letni w 2026 roku przypada na noc z 28 na 29 marca, czyli tradycyjnie w ostatni weekend miesiąca. O godzinie 2:00 wskazówki zostaną przesunięte bezpośrednio na 3:00, co oznacza skrócenie snu o jedną godzinę. W zamian zyskujemy dłuższe popołudnia i wieczory z dostępem do naturalnego światła. Terminy te wynikają z obowiązujących przepisów krajowych oraz wspólnych regulacji unijnych, które ujednolicają system we wszystkich państwach członkowskich.

Kwestia przyszłości zmiany czasu pozostaje nierozstrzygnięta, mimo że temat regularnie powraca w debacie publicznej. Na poziomie Unii Europejskiej nie osiągnięto jeszcze porozumienia w sprawie całkowitego zniesienia tego mechanizmu, dlatego obecne zasady nadal obowiązują. W efekcie już teraz można przewidzieć kolejną zmianę, zaplanowaną na 25 października 2026 roku, kiedy nastąpi powrót do czasu zimowego.

Większość nowoczesnych urządzeń, takich jak smartfony czy komputery, aktualizuje godzinę automatycznie, jednak część sprzętów domowych i samochodowych nadal wymaga ręcznego przestawienia. Przez kilka tygodni po zmianie poranki pozostają wyraźnie ciemniejsze, natomiast aktywność popołudniowa i wieczorna odbywa się przy dłuższym świetle dziennym. Najbardziej odczuwalną konsekwencją jest jednak rozbieżność między zegarem a utrwalonym przez ostatnie miesiące rytmem biologicznym.

Wiosenne przejście na czas letni ingeruje w rytm okołodobowy, czyli układ odpowiedzialny za regulację snu, czuwania, wydzielania hormonów i poziom energii. Najbardziej odczuwalnym skutkiem jest konieczność wcześniejszego rozpoczęcia dnia względem biologicznego zegara organizmu, co oznacza realne skrócenie snu. Już przesunięcie o jedną godzinę może pogorszyć jego jakość, zwiększyć senność w ciągu dnia i obniżyć zdolność koncentracji, szczególnie bezpośrednio po zmianie.

Po przestawieniu zegarków organizm przez kilka dni funkcjonuje w stanie częściowego niedopasowania między rytmem biologicznym a wymaganiami społecznymi. Objawy są stosunkowo powtarzalne: poranne zmęczenie, trudności z zasypianiem o nowej porze, większa drażliwość i obniżona wydolność psychiczna. U osób śpiących zbyt krótko, pracujących zmianowo lub obciążonych stresem i chorobami przewlekłymi proces adaptacji może być wyraźnie trudniejszy.

Organizm potrzebuje zwykle około tygodnia, aby dostosować się do nowego rytmu. W tym czasie zauważalne jest pogorszenie koncentracji, wolniejsze tempo pracy i większe ryzyko popełniania błędów. Dopiero po pełnej adaptacji wydajność i samopoczucie wracają do wcześniejszego poziomu.