Spis treści:
- Największy cmentarz świata w Iraku przypomina miasto
- Cmentarz Wadi us-Salaam ma ponad 1400 lat
- Największa nekropolia świata może być miejsce pochówku nawet 8 mln zmarłych
- Ważne zabytki Wadi us-Salaam
- Największy cmentarz świata miejsce pochówku Adama i Noego?
Zastanawialiście się kiedyś nad tym, gdzie jest największy cmentarz świata i jak wielka może to być nekropolia? Pod tym względem iracki Wadi us-Salaam (lub też Wadi al-Salaam) nie ma sobie równych. Znajduje się tam około 2 mln grobów, w których spoczywają ciała kilku mln zmarłych.
Największy cmentarz świata w Iraku przypomina miasto
Wadi us-Salaam na pierwszy rzut oka przypomina miasto. Rozległe kamienne budowle, które są bardzo gęsto usiane, rozciągają się na setki metrów. Niesamowity widok tej nekropolii widać z lotu ptaka.
Całkowita powierzchnia cmentarza to 6,01 kilometra kwadratowego, choć w danych udostępnianych przez iracki rząd mówi się nawet o ponad 9 kilometrach kwadratowych (dokładnie 917 hektarach). Podobne informacje przedstawia UNESCO.
Największa nekropolia na świecie znajduje się w mieście An-Nadżaf w środkowym Iraku w pobliżu rzeki Eufrat, 144 kilometry na południe od Bagdadu. Szacuje się, że zajmuje około 13 proc. powierzchni całej miejscowości. W mieście mieszka około 0,5 mln osób. To dużo mniej od liczby zmarłych, których w Wadi us-Salaam spoczywa kilka milionów.

Dla porównania największą nekropolią w Polsce jest Cmentarz Centralny w Szczecinie, którego powierzchnia zajmuje około 172 hektary i jest jednocześnie trzecim co do wielkości w całej Europie. Pochowano tam już ponad 300 tys. osób. Większe na Starym Kontynencie są tylko Cmentarz Ohlsdorf w niemieckim Hamburgu (391 hektarów) oraz Cmentarz Centralny w austriackim Wiedniu (250 hektarów).
Cmentarz Wadi us-Salaam ma ponad 1400 lat
Wadi us-Salaam to nie tylko największy cmentarz świata, ale również jeden z najstarszych. Jego wiek szacuje się na ponad 1400 lat (niektóre informacje wskazują na nawet około 1500 lat).
Pogrzeby odbywają się tam nieprzerwanie od wieków. Największy cmentarz świata wypełniają nie tylko proste nagrobki, ale także rodzinne krypty, podziemne komory, a nawet budowle przypominające niewielkie wieże. Konstrukcje są bardzo różnorodne i oczywiście świadczą o zamożności. Prostsze tablice należą do biedniejszych osób, a monumentalne budowle do bogatszych.
Największa nekropolia świata może być miejsce pochówku nawet 8 mln zmarłych
Największy cmentarz świata liczy sobie około 2 mln grobów, w których pochowano od około 5-6 mln do nawet około 8 mln osób. Są to jedynie orientacyjne dane, które nie zostały potwierdzone badaniami archeologicznymi.
Spoczywają tam głównie zmarli z Iraku, ale nie tylko. Wadi us-Salaam to miejsce pochówku licznych szyitów z innych krajów, którzy wyrazili zgodę na spoczywanie w pobliżu miejsca pochówku imama Alego.

Dla szyitów jest to szczególne miejsce i wynika z położenia największego cmentarza świata w pobliżu sanktuarium Alego ibn Abi Taliba - kuzyna i zięcia proroka Mahometa oraz pierwszego imama szyitów. Wierni uważają, że spoczynek w takim sąsiedztwie ułatwi drogę ich duszom do życia wiecznego. Dlaczego? Ponieważ to miejsce uznawane jest za "kawałek raju".
Duża liczba zmarłych w Wadi us-Salaam wynika również z burzliwej historii regionu. Konflikty w Iraku doprowadziły do sytuacji, że na największym cmentarzu świata chowano nawet około od 200 do 250 osób dziennie, na co wskazują statystyki podczas wojny w 2004 r. Podobna sytuacja miała miejsce po zajęciu części kraju przez tzw. Państwo Islamskie w 2014 r. Wtedy dzienna liczba pochówków wynosiła około od 150 do 200.
Doszło nawet do sytuacji, że rozrastająca się nekropolia miała problemy z wolnymi miejscami. To natomiast spowodowało handel wolnymi parcelami.
Ważne zabytki Wadi us-Salaam
Wadi us-Salaam to około 2 mln grobów, a wśród nich są także bardzo ważne dla szyitów zabytki. Warto wymienić m.in.:
- Groby Wielkich Ajatollahów - na cmentarzu pochowany został Wielki Ajatollah Muhammad Baqir al-Sadr oraz jego następca, Muhammad-Sadiq al-Sadr, a jego grób jest jednym z najczęściej odwiedzanych w nekropolii.
- Sanktuarium Proroka Huda i Saliha - zbudowany po raz pierwszy w XVIII wieku na zlecenie Moḥammada Mahdī Baḥra al-ʿUlūma nad rzekomymi grobowcami Huda i Saliha. W latach 1918-1919 został on odrestaurowany i nastąpiło to po zniszczeniach dokonanych przez Brytyjczyków. Natomiast w 2018 r. rozpoczęła się nowa rekonstrukcja.
Największy cmentarz świata miejsce pochówku Adama i Noego?
Z Wadi us-Salaam związane są również różne historie oraz legendy, a nawet przekazy biblijne. Jedna z szyickich tradycji w An-Nadżaf mówi o tym, że największa nekropolia świata może skrywać groby biblijnych Adama i Noego.
Oczywiście są to jedynie szyickie legendy, które nigdy nie zostały potwierdzone stosownymi badaniami archeologicznymi. Warto jednak mieć na uwadze, że prowadzone w przeszłości wykopaliska wskazały na wykorzystanie tego terenu jeszcze w dalszej przeszłości i tutaj mówi się o epokach partyjskiej oraz sasanidzkiej.
Dla szyitów pochówek w Wadi us-Salaam ma bardzo wyraźne znaczenie religijne. Obrzędy są bardzo złożone i obejmują m.in. mycie ciał zmarłych na miejscu, modlitwy religijne przy sanktuarium Alego czy czytanie fragmentów Koranu. Ponadto towarzyszą im procesje wokół świątyni. Największy cmentarz świata kilka lat temu został wpisany na wstępną listę UNESCO.
















