Choć najnowsze zestawienie przynosi niewielkie zmiany względem początku roku, autorzy raportu podkreślają, że znacznie ciekawsze są wnioski płynące z całego 20-lecia rankingu. W tym czasie przeciętny paszport na świecie niemal podwoił swoją wartość - średnia liczba kierunków dostępnych bez wizy wzrosła z 58 w 2006 roku do 108 obecnie. Jednocześnie świat stał się mniej bezpieczny niż dwie dekady temu, a liczba konfliktów zbrojnych osiągnęła najwyższy poziom od zakończenia II wojny światowej.
Najsilniejszy paszport świata wciąż posiada Singapur, którego obywatele mogą podróżować bez wiz do 192 kierunków. Drugie miejsce zajmują Japonia, Korea Południowa oraz Zjednoczone Emiraty Arabskie, a trzecie Szwecja. Polska znalazła się tuż za grupą państw zajmujących piątą lokatę i wyprzedza m.in. Australię, Kanadę, Czechy czy Nową Zelandię. Jeśli chodzi o drugi koniec zestawienia, listę zamyka Afganistan z dostępem do zaledwie 22 państw.
Top 10 paszportów Henley Passport Index:
- Singapur - 192 kierunki
- Japonia, Korea Południowa, Zjednoczone Emiraty Arabskie - 188 kierunków
- Szwecja - 187 kierunków
- Belgia, Dania, Finlandia, Francja, Niemcy, Irlandia, Włochy, Luksemburg, Holandia, Norwegia, Hiszpania - 186 kierunków
- Austria, Grecja, Malta, Portugalia, Szwajcaria - 185 kierunków
- Polska, Węgry, Wielka Brytania - 184 kierunki
- Australia, Kanada, Czechy, Łotwa, Malezja, Nowa Zelandia, Słowacja, Słowenia - 183 kierunki
- Chorwacja, Estonia - 182 kierunki
- Liechtenstein, Litwa - 181 kierunek
- Islandia, Stany Zjednoczone - 180 kierunków
Polska systematycznie pnie się w górę
Z perspektywy dwóch dekad Polska należy do grona największych europejskich beneficjentów zmian. W pierwszym rankingu z 2006 roku zajmowała 16. miejsce, natomiast dziś jest szósta. Liczba kierunków dostępnych dla posiadaczy polskiego paszportu wzrosła z około 125 do 184. Oznacza to awans o dziesięć pozycji i wejście do światowej elity najbardziej wartościowych dokumentów podróży.
Autorzy raportu zwracają uwagę, że największą transformację przeszły z kolei Zjednoczone Emiraty Arabskie. W ciągu 20 lat ich paszport zyskał dostęp do 153 nowych kierunków, to największy wzrost w historii indeksu. Dziś ZEA zajmują drugie miejsce na świecie, będąc przykładem tego, jak konsekwentnie prowadzona dyplomacja i współpraca międzynarodowa mogą przełożyć się na realne korzyści dla obywateli.
Zobacz również:
USA z pozycją spadkową
Odwrotny trend widać w przypadku Stanów Zjednoczonych. Jeszcze w 2006 roku amerykański paszport był współliderem rankingu razem z Danią i Finlandią. Dziś USA zajmują dopiero 10. miejsce, a wyprzedza je już 36 państw. Spadła również Wielka Brytania, z trzeciej pozycji na szóstą. Zdaniem autorów oznacza to stopniowe przesuwanie się globalnego centrum mobilności z tradycyjnych potęg transatlantyckich w kierunku Azji.
Analiza porównująca ranking paszportów z Global Peace Index wykazała wprawdzie wyraźny związek między poziomem pokoju a siłą dokumentów podróży, ale nie jest to reguła bez wyjątków. Przykładem są Stany Zjednoczone, Izrael czy Ukraina, których paszporty pozostają relatywnie silne mimo niskich pozycji w rankingu pokojowości. Według autorów decydują o tym przede wszystkim wpływy geopolityczne, znaczenie gospodarcze, aktywność dyplomatyczna oraz zaufanie do instytucji państwowych.
Dwadzieścia lat danych pokazuje, że siła paszportu jest jednym z najczytelniejszych wyrazów geopolitycznego kapitału kraju. Najsilniejsze paszporty należą do państw, z którymi inni chcą współpracować w handlu, inwestycjach, bezpieczeństwie czy dyplomacji
